|
Resmi Gazete: 28 Şubat 2002
|
Sayı : 24681
|
Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmelik
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde
1 - Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye’de kurulmuş emeklilik şirketlerinin
gönüllü katılıma dayalı ve belirlenmiş katkı esasına göre oluşturulan
bireysel emeklilik sistemine dahil olmak isteyen katılımcılar ile
yapacakları emeklilik sözleşmesine ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.
Kapsam
Madde
2 - Bu Yönetmelik, katılımcının bireysel emeklilik sistemine
girmesine, sistemden ayrılmasına, emekli olmasına, katkıların ödenmesine,
bu katkıların bireysel emeklilik hesaplarında izlenmesine, emeklilik
yatırım fonlarında yatırıma yönlendirilmesine ve katılımcı veya
lehdarına yapılacak ödemelere ilişkin esaslara, bireysel emeklilik
hesabının başka bir emeklilik şirketine veya aynı şirkette bir plandan
diğerine aktarılmasına, yapılacak kesintilere, emeklilik şirketleri
ve bireysel emeklilik aracıları tarafından katılımcılara ve kamuya
açıklanacak bilgilerin kapsamı ile tarafların diğer hak ve yükümlülüklerine
ilişkin esas ve usulleri kapsar.
Dayanak
Madde
3 - Bu Yönetmelik, 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel
Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun 26 ncı maddesine
dayanılarak düzenlenmiştir.
Tanımlar
Madde
4 - Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Kanun: 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf
ve Yatırım Sistemi Kanununu,
b)
Bakan veya Bakanlık: Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan veya
Bakanlığı,
c)
Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
d)
Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,
e)
Şirket: Kanuna göre kurulan emeklilik şirketlerini,
f)
Fon: Emeklilik yatırım fonunu,
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Emeklilik
Sözleşmesinin Tanımı, Tarafları ve Yürürlüğe Girmesi
Emeklilik
Sözleşmesinin Tanımı
Madde
5 - Emeklilik sözleşmesi, katılımcının gönüllü katılım ve belirlenmiş
katkı esasına göre oluşturulan bireysel emeklilik sistemine girmesine,
sistemden ayrılmasına, emekli olmasına, katkıların ödenmesine, bu
katkıların bireysel emeklilik hesaplarında izlenmesine, fonlarda
yatırıma yönlendirilmesine ve katılımcı veya lehdarına yapılacak
ödemelere ilişkin esaslar ile tarafların diğer hak ve yükümlülüklerini
düzenleyen, şirket ve katılımcı ile varsa katılımcı nam ve hesabına
sözleşme aktetmek isteyen kişinin taraf olarak yer aldığı bir sözleşmedir.
Emeklilik
Sözleşmesinin Tarafları
Madde
6 - Emeklilik sözleşmesinin tarafları medeni hakları kullanma
ehliyetine sahip ve şirket nezdinde açılacak olan bireysel emeklilik
hesabına katkı yapan veya adına şirket nezdinde bireysel emeklilik
hesabı açılan katılımcı ile şirkettir. Şu kadar ki, katkı payının
belirli bir bölümünü veya tamamını ödemek suretiyle katılımcı nam
ve hesabına şirket ile emeklilik sözleşmesi akteden kişiler katılımcı
ile birlikte taraf sıfatını taşır.
Lehdar
Madde
7 - Katılımcının emeklilik sözleşmesi devam ederken vefatı halinde
ödeme, Medeni Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, katılımcı tarafından
tayin edilen ve kimliği sözleşmede belirtilen lehdar veya lehdarlara
yapılır. Lehdar tayin edilmemiş veya lehdar tayini işlemi sonradan
iptal edilmişse hak sahibi, katılımcının vefatı halinde kanunî mirasçılarıdır.
Katılımcı, sözleşme süresi boyunca lehdarı değiştirebilir veya lehdar
tayin etme işlemini iptal edebilir. Lehdar emeklilik sözleşmesine
taraf değildir.
Emeklilik
Sözleşmesinin Kapsamı
Madde
8 - Emeklilik sözleşmesi aşağıda belirlenen kısımları içerir;
a)
Emeklilik Planı; emeklilik sözleşmesinin uygulama biçimini belirleyen
teknik esaslardır. Emeklilik planı, plan kapsamında katılımcıya
sunulan fonların unvanlarını, asgari katkı payı tutarını, giriş
aidatını, yönetim ve fon işletim giderlerini ve bunlara ilişkin
hesaplamaları kapsar.
Emeklilik
planı kapsamında katılımcıya sunulan fonların Kurulca kayda alınmış
olması esastır.
b)
Emeklilik Sözleşmesi Teklif Formu; katılımcı tarafından planın genel
esaslarının kabulü ile şirket tarafından da katılımcıya ilişkin
bilgilerin oluşturulması ve katılımcının plana dahil edilmesine
ilişkin kabul usulünü belirleyen formdur.
c)
Emeklilik Sözleşmesi Metni; şirket ve katılımcının ve varsa katılımcı
nam ve hesabına sözleşme akteden kişinin hak ve yükümlülüklerini
düzenleyen metindir.
d)
Emeklilik Sözleşmesi Özet Metni; grup emeklilik sözleşmesi metninde
yer alan katılımcı ve şirketin hak ve yükümlülüklerini gösteren
özet metindir.
Bu
maddede yer alan bilgi, belge ve formlar emeklilik sözleşmesinin
ayrılmaz birer parçasıdır.
Emeklilik
Sözleşmesi Ekleri
Madde
9 - Şirket, emeklilik sözleşmesi aktedildikten sonra katılımcıya
katkı payı veya giriş aidatının bir kısmının veya tamamının şirket
hesaplarına intikalini takip eden onbeş iş günü içinde emeklilik
sözleşmesi metni ile aşağıdaki bilgi, belge ve formları gönderir.
a)
Bildirim Formları Kitapçığı; katılımcı tarafından şirketlere bildirim
amacıyla gönderilecek her türlü formun bir örneğini içeren kitapçıktır.
b)
Emeklilik Sözleşmesi Kılavuzu; asgari olarak bireysel emeklilik
sisteminin genel olarak işleyişi, şirket içinde emeklilik planı
değişikliği, bir şirketten diğer bir şirkete aktarım, emekli olma
ve emeklilik seçenekleri, genel açıklamalar ile birlikte katılımcının
sisteme dahil olması sonucunda kazandığı haklara ve üstlendiği yükümlülüklere
ilişkin bilgileri içeren kılavuzdur.
Grup
emeklilik sözleşmelerinde şirket, katılımcıların nam ve hesabına
sözleşme akteden kişiye grup emeklilik sözleşmesi metnini ve gruba
dahil olan katılımcıya 8 inci maddede belirtilen bilgi, belge ve
formlar ile emeklilik sözleşmesi özet metnini katkı payı veya giriş
aidatının bir kısmının veya tamamının şirket hesaplarına intikalini
takip eden onbeş iş günü içinde gönderir.
Şirket,
emeklilik sözleşmesi ve ekleri kapsamında yer alan bilgi, belge
ve formları Müsteşarlıkça belirlenen standart ile ilân ve reklamlara
ilişkin mevzuata uygun olarak hazırlamak zorundadır.
Emeklilik
Planlarının Tasdiki
Madde
10 - Emeklilik sözleşmeleri kapsamında düzenlenecek emeklilik
planlarından ilk defa uygulamaya konulacaklar ile bu planlara ilişkin
değişiklikler Müsteşarlığın tasdikine tâbidir. Müsteşarlık, emeklilik
planlarında mevzuata aykırı bulunan veya katılımcının, katkı payının
veya giriş aidatının bir kısmını veya tamamını ödemek suretiyle
katılımcı nam ve hesabına şirket ile emeklilik sözleşmesi akteden
kişiler ile lehdarların hak ve menfaatlerinin korunması açısından
uygulanmalarında sakınca görülen hususların değiştirilmesini talep
edebilir. Emeklilik planlarının tasdikine ilişkin başvuru, başvuru
tarihini takip eden en geç iki ay içinde sonuçlandırılır.
Müsteşarlık,
belirlenecek esaslar dahilinde hazırlanan, harcama ve kârlılık analizleri
ile diğer ilgili aktüeryal hesaplama ve tabloları emeklilik planlarına
ek olarak istemeye yetkilidir.
Emeklilik
planları, Müsteşarlık tarafından belirlenen esaslara göre numaralandırır
ve şirket nezdinde verilen numaralara göre sıralı olarak saklanır.
Emeklilik
Sözleşmesinin Kurulması
Madde
11 - Şirket, bireysel emeklilik sistemine girmek isteyen katılımcının
emekliliğe yönelik beklentilerine, ortalama gelir düzeyine, kamu
sosyal güvenlik sistemine dahil olmalarına ve risk getiri profili
formundaki bilgilere göre uygun teklifi hazırlar ve bu teklife uygun
tanıtım kılavuzunu katılımcıya sunar.
Tanıtım
kılavuzu; katılımcıya plana dahil olmadan önce, yatırım kararı vermesine
yardımcı olacak mahiyette düzenlenen ve bireysel emeklilik sistemine,
şirkete ve plana ilişkin genel bilgiler ile plana ait fonların sunumuna
ilişkin tanıtım formlarını içeren kılavuzdur.
Katılımcı,
teklifi kabul etmesi halinde emeklilik sözleşmesi teklif formunu
usulüne uygun olarak doldurup imzalar. Katılımcı risk getiri profili
formu ve emeklilik sözleşmesi teklif formu katılımcı bazında muhafaza
edilir.
Emeklilik
sözleşmesi teklif formunu usulüne uygun olarak dolduran ve imzalayan
katılımcı tarafından veya katılımcının nam ve hesabına katkı payının
veya giriş aidatının bir kısmının veya tamamının ödenmesi üzerine
şirket teklifi en geç on iş günü içinde yazılı olarak reddetmezse
sözleşme kurulmuş sayılır.
Emeklilik
Sözleşmesinin Yürürlüğe Girmesi
Madde
12 - Şirket emeklilik sözleşmesi kurulduktan sonra, katkı payının
şirket hesaplarına intikal etmesini takip eden en geç onbeş iş günü
içinde hazırlayıp imzaladığı emeklilik sözleşmesi metnini katılımcıya
verir. Emeklilik sözleşmesi, katkı payının şirket hesaplarına intikal
ettiği tarih itibarıyla yürürlüğe girer. İlk emeklilik sözleşmesinde
belirtilen yürürlük tarihi katılımcının bireysel emeklilik sistemine
giriş tarihi sayılır.
Emeklilik
sözleşmesinin yürürlüğe girmesi, devamı ve emekliliğe hak kazanılması
aşamalarında sözleşme taraflarının yükümlülüklerini iyi niyetle
ve tam olarak yerine getirmesi esastır.
Teklifin
Reddi ve Cayma Hakkı
Madde
13 - Emeklilik sözleşmesi teklif formunun şirket tarafından
kabul edilmemesi ve katılımcı tarafından veya katılımcı nam ve hesabına
katkı payının veya giriş aidatının bir kısmının veya tamamının ödenmiş
olması halinde yapılan ödemelerin tamamı hiçbir kesintiye tâbi tutulmaksızın
en geç yedi iş günü içinde ödemeyi yapan taraflara iade edilir.
Katılımcı
emeklilik sözleşmesi yürürlüğe girmeden önce cayma hakkına sahiptir.
Şirket, emeklilik sözleşmesi teklif formunda belirtilmesi kaydıyla
cayma halinde belirli bir tutarda kesinti yapmaya yetkilidir. Bu
kesinti tutarı katılımcının emeklilik planına dahil olma süreci
için öngörülen masraf tutarından fazla olamaz. Emeklilik sözleşmesi
teklif formunda kesinti yapılacağına dair bir hükmün yer almadığı
ve katılımcı tarafından cayma hakkının kullanıldığı hallerde yapılacak
iade birinci fıkrada belirtilen esaslara tâbidir.
Katılımcının
imzalamış olduğu emeklilik sözleşmesi teklif formunda öngörülen
emeklilik planı dışında bir emeklilik planına dahil edildiği hallerde,
katılımcı durumu öğrendiği tarihten itibaren on iş günü içinde itirazda
bulunabilir. Bu takdirde, şirket itirazın şirkete ulaşmasını takip
eden beş iş günü içinde emeklilik planına ilişkin değişikliği yapmak
zorundadır. Şirket tarafından durumun tespit edildiği ve katılımcı
aleyhine olan hallerde değişiklik derhal yapılır ve varsa olumsuz
fark şirket tarafından karşılanır. Katılımcı lehine olan hallerde
ise katılımcıya durum bildirir ve katılımcının talep edeceği değişiklik
işlemi talebin şirkete ulaşmasını takip eden beş iş günü içinde
yapılır.
Asgari
Katkı Payı Tutarı
Madde
14 - Şirket, katılımcının dahil olduğu emeklilik planının yönetim
ve fon işletim giderlerini kapsayacak asgari katkı payı tutarını
belirler. Emeklilik planında belirlenmiş olan asgari katkı payının
altında ödeme yapılmasına ilişkin esaslar emeklilik sözleşmesinde
düzenlenir.
Katkı
Paylarının Yatırıma Yönlendirilmesi
Madde
15 - Şirket, katkı paylarını, şirkete intikalini takip eden
en geç ikinci iş gününde yatırıma yönlendirmek zorundadır. Katılımcıya
ait bilgilerin tespit edilemediği durumlarda uygulanacak esas ve
usuller emeklilik sözleşmesinde belirtilir.
Şirket,
katılımcı tarafından veya katılımcı nam ve hesabına katkı payının
veya giriş aidatının bir kısmı veya tamamı ödenmesine rağmen katılımcıya
ait bilgilerin eksik olduğu, ödenen katkı payların veya giriş aidatının
emeklilik planında belirtilen asgari tutarlardan az olduğu veya
emeklilik sözleşmesinin kurulmadığı hallerde, katkı payı veya giriş
aidatını şirketin belirlediği ve Müsteşarlık ile Kurula bildirdiği
bir fonda değerlendirir. Katılımcıya ait bilgilerin ve işlemlerin
tamamlanmasından sonra katılımcıya ait fondaki birikimler, varsa
emeklilik planındaki kesintiler yapıldıktan sonra emeklilik planında
belirtilen esaslara göre katılımcıya ait bireysel emeklilik hesaplarına
aktarılır.
Grup
Emeklilik Sözleşmesi
Madde
16 - Grup emeklilik sözleşmesi, en az on kişiyi kapsayacak şekilde
düzenlenen emeklilik sözleşmesidir. On kişiden az olsa dahi bir
işyerinde, tüzel kişiliği haiz bir meslek kuruluşunda, dernekte
ve sair kuruluş veya grupta çalışan yahut üye olanların tamamını
kapsayacak şekilde düzenlenen emeklilik sözleşmeleri de grup emeklilik
sözleşmesi kapsamında değerlendirilir. Sözleşmenin akdinden sonra
grubun on kişinin altına düşmesi sözleşmenin geçerliliğine etki
etmez.
Katkı
payının veya giriş aidatının bir kısmının veya tamamının katılımcı
nam ve hesabına ödeyen veya grup emeklilik sözleşmesinin aktedilmesine
dahil olan, tüzel kişiliği haiz bir meslek kuruluşu, dernek veya
sair kuruluş veya grup, her bir çalışanı yahut üyesi hesabına aralarındaki
sözleşme türüne göre belirleyeceği makul, objektif ve süreklilik
göstermek kaydıyla, koşullar koyabilir. İşveren, tüzel kişiliği
haiz bir meslek kuruluşu, dernek veya sair kuruluş veya grup, çalışanları
veya üyeleri hesabına birden fazla şirket ile sözleşme yapabilir.
Grup
Emeklilik Sözleşmesinin Yürürlüğe Girmesi
Madde
17 - Grup emeklilik sözleşmesinin aktedilmesine taraf olan bir
işverenin, tüzel kişiliği haiz bir meslek kuruluşunun, derneğin
veya sair kuruluş yahut grubun, çalışanları veya üyeleri hesabına,
katkı paylarının veya giriş aidatlarının bir kısmını veya tamamını
ödemesi ve çalışanları yahut üyelerine ait emeklilik sözleşmesi
teklif formlarını şirkete intikal ettirmesi üzerine şirketin teklifi
en geç on iş günü içinde reddetmemesi halinde grup emeklilik sözleşmesi
kurulmuş sayılır. Sözleşmenin kurulmasından sonra, katkı paylarının
veya giriş aidatının bir kısmının veya tamamının şirket hesaplarına
intikal etmesini takip eden en geç onbeş iş günü içinde hazırlanıp
imzalanan grup emeklilik sözleşmesi ilgili tarafa, emeklilik sözleşmesi
özet metni de katılımcılara verilir. Grup emeklilik sözleşmesi,
katkı paylarının veya giriş aidatının bir kısmının veya tamamının
şirket hesaplarına intikal ettiği tarih itibarıyla yürürlüğe girer.
Grup
emeklilik sözleşmesine dahil olan her bir katılımcıya ait hesaplar
bireysel emeklilik hesaplarında takip edilir. Grup emeklilik sözleşmesi
aktedilirken veya aktedildikten sonra gruba dahil olacak katılımcılar
için bireysel emeklilik sistemine giriş tarihi o katılımcı için
katkı paylarının veya giriş aidatının bir kısmının veya tamamının
şirket hesaplarına intikal ettiği tarihtir.
Şirket
sadece belli bir gruba yönelik emeklilik planları hazırlayabilir.
Şirketin sadece belli bir gruba yönelik hazırladığı emeklilik planlarının
kurulacak bir veya birkaç fonla yahut grup emeklilik yatırım fonu
ile bağlantılı olması halinde, Müsteşarlıktan emeklilik planına
yönelik uygun görüş alındıktan sonra Kurula fon yahut grup emeklilik
yatırım fonu kurmak üzere başvurulur. Bu şekilde hazırlanan emeklilik
planlarına, Kurul tarafından fon veya grup emeklilik yatırım fonu
kuruluşuna izin verilmesinden ve buna ilişkin olarak Müsteşarlığa
yapılacak bildirimden sonra onaylanır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Emeklilik
Sözleşmesi Taraflarının Hak ve Yükümlülükleri
Katkı
Payı Ödemeye Ara Verilmesi
Madde
18 - Katılımcı emekliliğe hak kazanmadan önce bireysel emeklilik
sistemine katkıda bulunmaya ara verebilir.
Emekliliğe
hak kazanılması için gereken sürenin hesabında, katılımcının dahil
olduğu emeklilik planı kapsamında ara verilen döneme karşılık gelen,
işlem tarihindeki asgari katkı payı toplam tutarlarının ödenmesi
kaydıyla katkı payı ödemeye ara verilen dönem dikkate alınır.
Emeklilik
sözleşmesinde hüküm bulunması kaydıyla, katılımcının katkı payı
ödemeye ara vermesi halinde dahil olduğu plana ait yönetim ve fon
işletim gider kesintileri 27 nci madde uyarınca yapılır. Birikim
tutarının yönetim ve fon işletim gider kesintilerini karşılamasının
mümkün olmadığı hallerde katılımcıya durum ihbar edilir ve şirketin
katılımcıya yapmakla yükümlü olduğu bildirimler durdurulur, hesap
pasif hale gelir ve herhangi bir kesinti uygulanmaz. Bu durumda,
katılımcının emekliliğe hak kazanabilmesi için katkı payı ödemeye
ara verdiği tarihten itibaren hesabın aktif hale dönüştüğü tarihe
kadar geçen süreye karşılık gelen işlem tarihinde geçerli ve emeklilik
planında belirlenmiş olan asgari katkı payı toplam tutarı ödenir.
Emekliliğe
Hak Kazanmadan Sistemden Ayrılma
Madde
19 - Emeklilik sözleşme süresi içinde katılımcı herhangi bir
anda veya sürekli işgöremezlik durumunun ortaya çıkması halinde
bireysel emeklilik sisteminden birikimlerini alarak çıkabilir.
Katılımcının
ayrılma talebinde bulunması halinde bireysel emeklilik hesabındaki
birikimler emeklilik sözleşmesi hükümlerine göre ödenir. Katılımcının
sürekli işgöremezlik hali nedeniyle sistemden ayrılma talebinde
bulunabilmesi için katılımcının bağlı olduğu sosyal güvenlik kuruluşu
mevzuatına göre sürekli işgöremezlik gelirine hak kazanmış olması
gerekir. Katılımcının herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna bağlı
olmaması halinde, sürekli işgöremezlik halinin resmi sağlık müesseseleri
tarafından verilecek bir rapor ile tespiti gerekir. Sürekli işgöremezlik
nedeniyle sistemden ayrılmaya hak kazanılması Sosyal Sigortalar
Kurumunun isteğe bağlı sigortalılar için uyguladığı esaslara tâbidir.
Bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerin ödenmesine ilişkin hususlar
yapılan emeklilik sözleşmesinde ayrıntılı olarak açıklanır.
Katılımcının
vefat etmesi halinde ise varsa lehdarı veya kanunî mirasçıları katılımcının
bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerinin ödenmesini talep edebilir.
Katkı
Payının Birden Fazla Fon Arasında Paylaştırılması
Madde
20 - Katılımcı, katkı payını emeklilik planlarında belirtilen
fonlar arasında paylaştırabilir.
Şirket,
katılımcıların katkı paylarının fonlar arasında paylaştırılması
sırasında ortaya çıkan artık değeri en aza indirmeye yönelik tedbirleri
alır.
Katılımcının,
mevcut emeklilik sözleşmesindeki katkı payı dağılım oranları veya
tutarlarını, planda belirlenen sınırlamalar içinde kalacak şekilde
yeniden tespit etmesi, emeklilik planının değiştirilmesi olarak
kabul edilmez. Katkı payı dağılım oranları veya tutarlarına ilişkin
değişiklik yılda azami dört kez yapılabilir. Katılımcının, mevcut
emeklilik sözleşmesindeki katkı payı dağılım oranları veya tutarlarını
planda belirlenen sınırlamalar içinde kalacak şekilde yeniden tespit
etmesine yönelik bildirim, değişiklik tarihinden en az beş iş günü
önce şirkete yazılı olarak yapılır. Şirket, katılımcının değişiklik
tarihi itibarıyla katkı payı dağılım oranları veya tutarlarına ilişkin
değişikliği yapar.
Emeklilik
Planı Değişikliği
Madde
21 - Katılımcının, emeklilik sözleşmesinde belirtilen esaslara
göre dahil olduğu emeklilik planını değiştirebilmesi için son emeklilik
planı değişikliğinden itibaren en az bir yıl geçmesi gerekir. Emeklilik
planı değişikliğine ilişkin bildirim değişiklik tarihinden en az
beş iş günü önce şirketlere yazılı olarak yapılır. Değişiklik talebi
uygun bulunan katılımcının değişiklik tarihi itibarıyla yeni emeklilik
planına geçişi yapılır. Şirket, katılımcıya değişiklik tarihini
takip eden beş iş günü içinde yeni emeklilik sözleşme metnini gönderir.
Grup
emeklilik sözleşmelerinde plan kapsamında yapılan değişiklikler
birinci fıkrada belirtilen esaslara tâbidir. Şirket, gruba dahil
olan katılımcıya değişiklik tarihini takip eden beş iş günü içinde
emeklilik sözleşmesi özet metnini gönderir.
Katılımcının
Birikimlerini Başka Bir Şirkete Aktarımı
Madde
22 - Katılımcı, emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihinden
itibaren en az bir yıl geçtikten sonra bireysel emeklilik hesabındaki
birikimlerinin başka bir şirkete aktarılmasını talep edebilir. Yeni
emeklilik sözleşmesi katılımcının bireysel emeklilik hesabındaki
birikimlerinin aktarıldığı tarihte yürürlüğe girer. Yeni emeklilik
sözleşmesi için giriş aidatı alınmaz. Aktarım talebi her yeni emeklilik
sözleşmesinin yürürlük tarihinden itibaren bir yıl geçmesi kaydıyla
yapılır.
Katılımcı,
aktarım yapmak istediği aday şirkete emeklilik sözleşme numarasını,
mevcut şirketini ve kendisine emeklilik sözleşmesi yapılması aşamasında
yazılı olarak verilmiş olan ve sadece aktarıma ilişkin bireysel
emeklilik hesabı özet profilini bir ay süreyle geçici inceleme yetkisi
tanıyan hesap sorgulama şifresini bildirir. Bu bildirim, aday şirkete
yazılı olarak yapılır. Katılımcının yeni bir hesap sorgulama şifresini
talep etmesi halinde, mevcut şirket yeni şifreyi derhal bildirir.
Aday
şirket, katılımcının bireysel emeklilik hesabı özet profili, katılımcı
isteği ve şirketin tavsiyeleri doğrultusunda, emeklilik planı tercihlerini
hazırlar ve referans numaralarıyla birlikte katılımcıya bildirir.
Katılımcı,
emeklilik planına ilişkin tercihini, referans numarasıyla birlikte
aday şirkete, aktarım talebini ise mevcut şirkete bildirir. Bu bildirimler,
şirketlere yazılı olarak yapılır. Bildirimin mevcut şirkete ulaştığı
tarihten itibaren en geç yedi iş günü içinde, birikimleriyle birlikte
katılımcının bireysel emeklilik hesabına ilişkin bilgi ve belgeler
yazılı olarak ve elektronik ortamda aktarım yapılan şirkete gönderilir.
Bireysel emeklilik hesaplarının başka bir şirkete aktarımı aşamasında
katılımcıya ait bilgilerin de belirlenecek standartta aktarılmasından
aktarım yapacak şirket sorumludur.
Katılımcının
bir şirketten diğerine birikimlerini aktarımında yeni bir emeklilik
sözleşmesi kurulur. Şirket, emeklilik sözleşmesi kurulduktan sonra,
katkı payının şirket hesaplarına intikal etmesini takip eden en
geç onbeş iş günü içinde hazırlayıp imzaladığı emeklilik sözleşmesi
metnini katılımcıya vermekle yükümlüdür. Katılımcının bireysel emeklilik
sistemine giriş tarihinden kaynaklanan hakları aktarım yapılan şirkette
aynen korunur.
Grup
Emeklilik Sözleşmelerinde Birikimlerin Başka Bir Şirkete Aktarımı
Madde
23 - Grup emeklilik sözleşmelerinde aktarım grup emeklilik sözleşmesinin
yürürlük tarihinden itibaren en az bir yıl geçmesi kaydıyla yapılabilir.
Aktarım talebi, katkı payı veya giriş aidatının bir kısmını veya
tamamını katılımcı nam ve hesabına ödeyen kişi tarafından katılımcının
bireysel hakları saklı kalmak kaydıyla, şirkete yazılı olarak yapılır.
Grup
emeklilik sözleşmelerinde birikimlerin başka bir şirkete aktarımına
ilişkin usuller 22 nci madde uyarınca yapılır.
Grup
Emeklilik Sözleşmelerinde Bireysel Hakların Kullanımı
Madde
24 - Grup emeklilik sözleşmesinin tarafı olan her bir katılımcı
aksi kararlaştırılmış olmadıkça bireysel olarak aktarım hakkına
sahiptir. Katılımcıların bireysel olarak başka bir şirkete aktarım
ve emeklilik planı değişikliği talebinde bulunabilmesi için katılımcının
gruba katılım tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olması gerekir.
Bir
işverenin, tüzel kişiliği haiz bir meslek kuruluşunun, derneğin
veya sair kuruluş, çalışanları veya üyeleri hesabına birden fazla
şirket ile sözleşme yaptığı hallerde katılımcıların aynı işverene
ait grup emeklilik sözleşmeleri arasında geçiş hakkı saklı tutulur.
Emekliliğe
Hak Kazanma
Madde
25 - Katılımcı sisteme giriş tarihinden itibaren en az on yıl
sistemde bulunmak koşulu ile 56 yaşını tamamladıktan sonra emekliliğe
hak kazanır.
Sistemde
on yıl bulunma koşulu, katılımcının birikimlerini almaksızın ilk
emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihinden itibaren bireysel emeklilik
sisteminde on tam yıl kalması kaydıyla on yıl süreyle asgari katkı
payı ödemesi veya emeklilik planları dahilinde on yıllık asgari
katkı payı ödemesine karşılık gelecek toplu katkı payı tutarını
ödemesi halinde yerine gelmiş olur.
Katılımcının
aynı şirkette veya başka bir şirkette birden fazla emeklilik sözleşmesi
aktetmiş olması halinde, katılımcının tüm emeklilik sözleşmelerinden
bireysel emekliliğe hak kazanması için en az bir emeklilik sözleşmesinden
emekliliğe hak kazanmış olması yeterlidir.
Aktarım
sonucu düzenlenecek yeni emeklilik sözleşmeleri emekliliğe hak kazanabilmesi
için gereken süre bakımından aktarıma esas olan emeklilik sözleşmesinin
devamı olarak değerlendirilir.
Emekliliğe
Hak Kazandıktan Sonra Birikimlerin Ödenmesi
Madde
26 - Şirket, emeklilik sözleşmesi gereği emekliliğe hak kazanacağı
tarihi en geç bir ay önce katılımcıya bildirir. Emekliliğe hak kazanan
katılımcı, bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerinin bir kısmının
veya tamamının defaten ödenmesini ya da yapacağı yıllık gelir sigortası
sözleşmesi hükümlerine göre kendisine maaş bağlanmasını talep edebilir.
Şirket, katılımcının kısmen veya tamamen ödeme talebini, katılımcının
emeklilik sözleşmesi gereği hak sahibi olduğu tarihten itibaren
yedi iş günü içinde yerine getirmekle yükümlüdür. Katılımcının talebinin
şirkete intikal etmediği hallerde emeklilik sözleşmesi yürürlükte
kalır ve talebin şirkete intikalinden itibaren yedi iş günü içinde
talebe ilişkin işlem yapılır.
Katılımcının
birikimlerinin ödenmesini talep etmesi veya hayat sigorta branşı
ruhsatını haiz bir emeklilik şirketi veya hayat sigorta şirketi
ile yıllık gelir sigortası sözleşmesi yapması halinde, hesabındaki
birikimler katılımcının yazılı bildiriminin şirkete ulaştığı tarihi
takip eden en geç yedi iş günü içinde kendisine ödenir veya ilgili
şirkete aktarılır.
Emekliliğe
hak kazanan katılımcı, birikimlerini almadığı ve emeklilik sözleşmesinde
aksine hüküm bulunmadığı hallerde bireysel emeklilik hesabına katkıda
bulunmaya devam edebilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Diğer
Hükümler
Giriş
Aidatı, Yönetim ve Fon İşletim Giderleri
Madde
27 - Şirket, bireysel emeklilik faaliyetinin gerektirdiği giderlerin
karşılanması amacıyla yeterli miktarda gider kesintisi yapar.
Şirket,
emeklilik sözleşmesinde belirtilen esaslar dahilinde;
a)
Katılımcının, bireysel emeklilik sistemine ilk kez katılması sırasında
veya yeni bir bireysel emeklilik hesabı açtırması halinde katılımcı
veya katılımcının nam ve hesabına hareket eden kişilerden emeklilik
sözleşmesi teklif formunun imzalandığı tarihte geçerli olan asgari
ücretin aylık tutarını aşmamak kaydıyla alınacak giriş aidatı,
b)
Katılımcının bireysel emeklilik hesabına yapılan katkı payları üzerinden
azami yüzde sekiz oranını aşmamak kaydıyla yönetim gideri kesintisi,
c)
Fon net varlık değeri üzerinden hesaplanan günlük azami yüzbinde
on oranında fon işletim gideri kesintisi,
yapabilir.
Şirket,
ayrıca emeklilik sözleşmesinde belirtilen esaslar dahilinde;
a)
Katkı payı ödenmesine ara verilmesi veya yasal bildirimler ve sunulan
standart hizmetler dışında emeklilik sözleşmesinde tanımlanmış özel
hizmetlerin talep edilmesi halinde katılımcıya bildirimde bulunmak
kaydıyla asgari ücretin aylık tutarının azami yüzde yirmibeşini
aşmamak kaydıyla kesinti tutarına karşılık gelen fon adetlerinin
katılımcının bireysel emeklilik hesaplarındaki fon adetlerinden
indirim suretiyle yapılacak yönetim gideri kesintisi,
b)
Katılımcının katkı paylarını kredi kartı veya diğer ödeme araçları
ile yapması nedeniyle ortaya çıkan giderlerin diğer katılımcılara
yansıtılmamasını teminen söz konusu giderlerin karşılanmasına yönelik
piyasa rayiçlerini aşmayacak tutar veya oranda katkı payına ek olarak
tahsil edilecek yönetim gideri kesintisi,
yapabilir.
Giriş
aidatı, emeklilik sözleşmesi kuruluşu aşamasında azami bir yıllık
süre içinde taksitler halinde de alınabilir. Giriş aidatının taksitlendirildiği
hallerde katılımcının bireysel emeklilik sisteminden ayrılması veya
başka bir şirkete aktarım talebinde bulunması durumunda şirket giriş
aidatının ödenmemiş kısmını katılımcının bireysel emeklilik hesabındaki
birikimlerinden indirilebilir.
Şirket
tarafından belirlenen giriş aidatının bir kısmının veya tamamının
indirilmesi, emeklilik sözleşmesinde yer alması kaydıyla, katılımcının
bireysel emeklilik sisteminden ayrıldığı veya başka bir şirkete
aktarım talebinde bulunduğu tarihe kadar ertelenebilir. Bu durumda,
şirketin katılımcının bireysel emeklilik hesabındaki birikimleri
üzerinden indirileceği tutar, indirim tarihinde geçerli olan asgari
ücretin aylık tutarından fazla olamaz.
Giriş
aidatı, katılımcının bireysel emeklilik sistemine ödediği katkı
paylarından ayrı olarak takip edilir. Giriş aidatının miktarı, taksitli
veya ertelenmiş olarak alınma koşulları emeklilik planında belirlenir
ve uygulanacak esaslar emeklilik sözleşmesi kurulurken katılımcıya
bildirilir.
Şirketlerin,
giriş aidatı, yönetim gideri kesintileri ve fon işletim gideri kesintilerini
emeklilik sözleşmesinde açık olarak belirtmesi gerekir. Emeklilik
sözleşmelerinde yer alan giriş aidatı, yönetim gideri kesintileri
ve fon işletim gideri kesintilerinde değişiklik yapılabilmesi için
sözleşmede aksine hüküm bulunmaması ve değişikliğin Müsteşarlık
tarafından onaylanması şarttır. Bu değişiklik, ilgili katılımcılara
en geç on iş günü içinde bildirilir.
Emeklilik
Sözleşmelerinin Numaralandırılması ve Bireysel Emeklilik Hesabı
Madde
28 - Katılımcı, bireysel emeklilik sisteminde Müsteşarlıkça
belirlenecek esaslar dahilinde tanımlanır.
Katılımcının
taraf olduğu her bir emeklilik sözleşmesi, ilk emeklilik sözleşmesini
düzenleyen şirketçe Müsteşarlığın belirlediği esaslara göre verilmiş
olan numarayı alır. Bu numara sözleşme yürürlükte kaldığı sürece
ve aktarım işlemleri sırasında sabit kalır. Bu numara aynı zamanda
katılımcının bireysel emeklilik hesap numarasıdır.
Aktarım
sonucu yeni bir emeklilik sözleşmesinin aktedilmesi halinde eski
sözleşme ve bireysel hesap numarası yeni sözleşme bilgisi olarak
aktarım yapılan şirket tarafından saklanır.
Yatırım
Tercihinin Sınırlandırılması
Madde
29 - Şirket, sözleşmede belirtilmesi kaydı ile emekliliğe hak
kazanılmasından asgari üç yıl önce, katılımcının birikimlerinin
mali piyasalardaki risklerden etkilenmesini önlemek amacıyla orta
ve düşük risk düzeyine sahip fonlara geçişini sağlamak üzere katılımcıya
yazılı uyarıda bulunmak zorundadır.
Katılımcının
şirket tarafından yapılan yazılı uyarıyı uygun görmesi halinde,
emeklilik planı değişikliğine ilişkin bildirim değişiklik tarihinden
en az beş iş günü önce, şirkete yazılı olarak yapılabilir. Şirket,
değişiklik tarihi itibarıyla katılımcının yeni emeklilik planına
geçişini yapar ve katılımcıya değişiklik tarihini takip eden onbeş
iş günü içinde yeni emeklilik sözleşme metnini gönderir.
Hak
Sahiplerince Aranmayan Paralar
Madde
30 - Emeklilik sözleşmesi veya yıllık gelir sigortası sözleşmesi
hükümlerine göre, hak sahiplerine ödenmesi gereken tutar, ödemeyi
gerektiren tarihten itibaren on yıl içinde hak sahipleri tarafından
aranmamış ise onuncu yılı takip eden yılbaşından itibaren altı ay
içinde, hak sahiplerinin adı, soyadı ve hak kazandıkları para miktarını
gösterir şekilde tanzim edilecek bir cetvel ile Müsteşarlık emrine
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına aktarılır. Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankasına yatırılan bu paralar iki yıl içinde sahipleri tarafından
aranmadığı takdirde Hazineye gelir kaydedilir.
Müsteşarlık,
hak sahiplerince aranmayan paraların ayrı hesaplarda takibine, hak
sahiplerinin bulunması için şirket ve Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası tarafından yapılması gereken araştırmalara, söz konusu tutarın
on yıllık süre içinde şirketçe ve iki yıllık süre içinde Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasınca değerlendirilmesine ilişkin esas ve
usulleri belirlemeye yetkilidir.
Katılımcılara
Verilecek Periyodik Bilgi, Belge ve Formlar
Madde
31 - Şirket ve bireysel emeklilik aracıları tarafından katılımcılara
verilecek bilgi, belge ve formlar ilgili mevzuatta belirlenen ilkelere
aykırı olamaz.
Şirket
ve bireysel emeklilik aracıları tarafından katılımcılara bu Yönetmelikte
yer alan bilgi, belge ve formlara ek olarak aşağıdakiler verilir;
a)
Hesap dönemlerini takip eden on işgünü içinde yıllık hesap bildirim
cetveli,
b)
Bireysel emeklilik sistemine ve katılımcının dahil olduğu emeklilik
planındaki yönetim ve fon işletim giderlerine, fon unvanlarına,
asgari katkı payı tutarına ve benzeri mahiyetteki değişikliklerin
yapıldığı tarihten itibaren en geç on iş günü içinde bilgilendirme
notu,
c)
Aktarıma ilişkin bireysel emeklilik hesap özet profilini aday şirkete
bir ay süreyle geçici inceleme yetkisi tanıyan hesap sorgulama şifresi.
Standart
Bilgi, Belge ve Formlar
Madde
32 - Müsteşarlık, Kurul tarafından düzenlenenler hariç olmak
üzere, bu Yönetmelikte belirtilen bilgi, belge ve formların şekil
ve içeriğini, gönderilme sürelerini ve hesaplama dönemlerini değiştirmeye,
gerekli gördüğü hallerde bunlara ek olarak yeni bilgi, belge ve
formlar istemeye, bunların şekil ve içeriğini, gönderilme sürelerini
ve hesaplama dönemlerini belirlemeye, her türlü bilgi, belge ve
formların iletiminde elektronik iletişim yöntemleri kullanılmasını
istemeye yetkilidir.
Kayıtların
Saklanması
Madde
33 - Katılımcının, katkı payının birden fazla fon arasında paylaştırılması,
emeklilik planı değişikliği, aktarım ve yatırım tercihinin sınırlandırılması
işlemleri ile ilgili olarak şirketin çağrı merkezlerine yönelik
tüm işlem talimatları şirket tarafından en az iki yıl süreyle saklanır.
Yürürlük
Madde
34 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
35 - Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı
olduğu Bakan yürütür.
|