|
BİREYSEL
EMEKLİLİK TASARRUF VE YATIRIM SİSTEMİ KANUNU
| Kanun
No : 4632 |
|
| Kabul
Tarihi : 28.03.2001 |
|
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam ve Tanımlar
Amaç ve Kapsam
Madde
1- Bu kanunun amacı, kamu sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı
olarak, bireylerin emekliliğe yönelik tasarruflarının yatırıma
yönlendirilmesi ile emeklilik döneminde ek bir gelir sağlanarak
refah düzeylerinin yükseltilmesi, ekonomiye uzun vadeli kaynak
yaratarak istihdamın artırılması ve ekonomik kalkınmaya katkıda
bulunulmasını teminen, gönüllü katılıma dayalı ve belirlenmiş
katkı esasına göre oluşturulan bireysel emeklilik sisteminin düzenlenmesi
ve denetlenmesidir.
Bu
kanunun kapsamı, emeklilik şirketlerinin kuruluş, çalışma,
yönetim ve denetimine, kişilerin sisteme katılma, ayrılma
ve emeklilik koşullarına, emeklilik yatırım fonlarının kuruluşuna,
katkıların bu fonlarda toplanmasına ve değerlendirilmesine, aracılık
hizmetlerine, kamuya açıklanacak bilgilerin kapsamına ve bireysel
emeklilikle ilgili diğer hususlara ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.
Bu
kanunda hüküm bulunmayan hallerde sermaye piyasası ve sigortacılık
mevzuatının ilgili hükümleri ve genel hükümler uygulanır.
Tanımlar
Madde
2- Bu kanunda geçen deyimlerden,
a)
Bakan veya Bakanlık : Hazine Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan
veya Bakanlığı,
b)
Müsteşarlık : Hazine Müsteşarlığı’nı,
c)
Kurul : Sermaye Piyasası Kurulu’nu,
d)
Katılımcı : Emeklilik sözleşmesine kendi ad ve hesabına taraf
olan gerçek kişiyi,
e)
Katkı payı : Emeklilik sözleşmesi hükümlerine göre ödenmesi gereken
tutarı,
f)
Şirket : Emeklilik şirketini,
g)
Fon : Emeklilik yatırım fonunu,
h)
Portföy yöneticisi : Kuruldan portföy yöneticiliği yetki belgesi
almış ve Kurulca uygun görülen portföy yönetim şirketini,
ı)
Saklayıcı : Emeklilik yatırım fonu portföyündeki varlıkların saklandığı
ve Kurulca uygun görülen saklama kuruluşunu,
j)
Bireysel emeklilik hesabı : Emeklilik sözleşmesi çerçevesinde
katılımcı ad ve hesabına ödenen katkılar ve bu katkılara ilişkin
her türlü getirinin katılımcı bazında izlendiği hesabı,
k)
Birikim : Bireysel emeklilik hesabındaki katkılar ile bunların
getirilerinin toplamını,
l)
Bireysel emeklilik aracıları: Her ne ad altında olursa olsun herhangi
bir emeklilik şirketine bağlı olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak,
daimi bir surette emeklilik şirketlerinin emeklilik sözleşmelerine
aracılık eden veya bunları emeklilik şirketi adına yapan gerçek
veya tüzel kişileri
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Bireysel
Emeklilik Danışma Kurulu
Yapısı
ve Görevleri
Madde
3- Bireysel emeklilik politikalarını belirlemek ve bunların
gerçekleştirilmesi için alınması gerekli önlemler konusunda önerilerde
bulunmak üzere Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu kurulmuştur.
Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu, Hazine Müsteşarının başkanlığında
Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine
Müsteşarlığı ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından görevlendirilecek
en az genel müdür düzeyinde birer temsilciden oluşur. Bireysel
Emeklilik Danışma Kurulu en az üç ayda bir Müsteşarlıkça önerilen
tarih ve gündemle toplanır.
Bireysel
Emeklilik Danışma Kurulu’nun sekretarya hizmetleri Müsteşarlık
tarafından yürütülür. Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu’nun çalışma
esas ve usulleri Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu’nun uygun görüşü
alınarak Müsteşarlıkça bir yönetmelikle düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Emeklilik
Sözleşmesi
Emeklilik
Sistemine Katılma ve Emeklilik Sözleşmesi
Madde
4- Bireysel emeklilik sistemine medeni hakları kullanma ehliyetini
haiz kişiler katılabilir. Sisteme katılacak kişiler şirket ile
emeklilik sözleşmesi imzalamak zorundadırlar.
Emeklilik
sözleşmesi katılımcının sisteme girmesine, sistemden ayrılmasına,
emekli olmasına, katkıların ödenmesine, bu katkıların bireysel
emeklilik hesaplarında izlenmesine, fonlarda yatırıma yönlendirilmesine
ve katılımcı veya lehdarına yapılacak ödemelere ilişkin esaslar
ile tarafların diğer hak ve yükümlülüklerini düzenleyen, esas
olarak katılımcı ve şirketin taraf olarak yer aldığı bir sözleşmedir.
Emeklilik sözleşmesinde bulunacak hususlara ilişkin esas ve usuller
Kurulun uygun görüşü alınarak Müsteşarlıkça belirlenir.
Katılımcının
ve Şirketin Hak ve Yükümlülükleri
Madde
5- Katılımcı, emeklilik sözleşmesinde belirtilen esaslar dahilinde,
şirket nezdinde açılacak bireysel emeklilik hesabına katkı yapar.
Katılımcı, emeklilik sözleşmesinde yer alacak şartlar çerçevesinde,
katkı payının aynı şirkete ait birden fazla fon arasında paylaştırılmasına
karar verebilir. Katılımcı bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerinin
başka bir emeklilik şirketine aktarılmasını talep edebilir. Bu
halde şirket
bildirimden itibaren en geç yedi iş günü içerisinde talebi yerine
getirmekle ve birikimlerle birlikte bu hesaba ilişkin bilgi ve
belgeleri aktarmakla yükümlüdür. Başka bir şirkete aktarım talebinde
bulunulabilmesi için, bu kanun kapsamında yapılan ilk emeklilik
sözleşmesinin yürürlük tarihinden itibaren en az bir yıl geçmesi
gereklidir. Aktarıma, aktarım talebine ve aktarımda süre kısıtlamalarının
istisnalarına ilişkin esas ve usuller Kurulun uygun görüşü alınarak
Müsteşarlık tarafından belirlenir.
Şirket,
bu maddede öngörülen aktarma yükümlülüğünü yedi iş günü içerisinde
yerine getirmezse, yedinci iş gününün sonunda ihtara gerek
kalmaksızın kendiliğinden mütemerrit hale gelir. Bu halde uygulanacak
aylık temerrüt faizi, katılımcının dahil olacağı fonun son
aylık getirisinin iki katından aşağı olamaz.
Şirket,
katkı paylarını, şirkete intikalini takip eden en geç ikinci
iş gününde yatırıma yönlendirmek zorundadır. Bu yükümlülüğün süresi
içerisinde yerine getirilmemesi halinde, katılımcının dahil
olacağı fonun son aylık getirisinin iki katı tutarında aylık gecikme
cezası uygulanır ve bu tutar katılımcının hesabına ilave edilir.
Emekli
Olma ve Emeklilik Seçenekleri
Madde
6- Katılımcı, sisteme giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl
sistemde bulunmak koşuluyla, 56 yaşını tamamladıktan sonra emekli
olmaya hak kazanır. Emekliliğe hak kazanan katılımcı, bireysel
emeklilik hesabındaki birikimlerinin bir kısmının veya tamamının
defaten ödenmesini ya da yapacağı yıllık gelir sigortası sözleşmesi
çerçevesinde kendisine maaş bağlanmasını talep edebilir. Şirket,
katılımcının kısmen veya tamamen ödeme talebini, katılımcının
emeklilik sözleşmesi gereği hak sahibi olduğu tarihten itibaren
yedi iş günü içerisinde yerine getirmekle yükümlüdür. Katılımcının
bu madde kapsamında birikimlerin ödenmesini talep etmesi veya
başka bir şirket veya hayat sigorta şirketi ile yıllık gelir sigortası
sözleşmesi yapması halinde, hesabındaki birikimler herhangi
bir kesinti yapılmadan yazılı bildirimden itibaren en geç yedi
iş günü içerisinde kendisine ödenir veya ilgili şirkete aktarılır.
Yıllık
gelir sigortası, toplu veya belirli süreler içinde yapılan katkılara
göre sigortalının yaşaması halinde hemen veya belli bir süre sonra
başlayan, sigortalıya veya lehdarlarına ömür boyu veya belirli
süreler için yapılan düzenli ödemelerdir. Yıllık gelir sigortası
sözleşmesine göre belirlenen emeklilik maaşı, aylık, üçer aylık,
altı aylık veya yıllık olarak ödenebilir. Yıllık gelir sigortası
sözleşmelerinde, yıllık gelir sigortası genel şartları çerçevesinde
ilgili şirketin üstlenmiş olduğu rizikonun, tazminat yükümlülüğünün
türü ve kapsamının, tarafların hak ve yükümlülüklerinin, ödeme
dönemlerinin, sözleşme süresi ve sözleşmeyi sona erdiren hallerin
ve ilgili diğer hususların belirtilmesi zorunludur.
Emeklilik
sözleşmesi süresi içerisinde, katılımcının vefat etmesi halinde
lehdarı, sürekli iş göremezlik durumunun ortaya çıkması halinde
ise katılımcı, bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerin
kendisine ödenmesini talep edebilir. Katılımcının emekliliğe hak
kazanmadan sistemden ayrılma talebinde bulunması halinde ise,
bireysel emeklilik hesabındaki birikimler emeklilik sözleşmesi
hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
Şirket,
bu maddede öngörülen aktarma ve ödeme yükümlülüklerini yedi iş
günü içerisinde yerine getirmezse,
yedinci iş gününün sonunda ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden
mütemerrit hale gelir. Bu halde uygulanacak aylık temerrüt faizi,
katılımcının dahil olduğu fonun son aylık getirisinin iki katından
aşağı olamaz.
Emeklilik
sözleşmesi veya yıllık gelir sigortası sözleşmesi hükümlerine
göre, hak sahiplerine ödenmesi gereken tutar,
ödemeyi gerektiren tarihten itibaren 10 yıl içinde hak sahipleri
tarafından aranmamış ise, 10 uncu yılı takip eden yılbaşından
itibaren altı ay içerisinde hak sahiplerinin adı, soyadı ve hak
kazandıkları para miktarını gösterir şekilde tanzim edilecek bir
cetvel ile Müsteşarlık emrine Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına
aktarılır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına yatırılan bu paralar
iki yıl içinde sahipleri tarafından aranmadığı takdirde Hazineye
gelir kaydedilir.
Şirket
tarafından ilk kez uygulamaya konulacak emeklilik sözleşmeleri
ve yıllık gelir sigortası sözleşmeleri ile bunlara ilişkin değişiklikler
Müsteşarlığın tasdikine tabidir. Bu madde kapsamında hak sahiplerinin
bulunması için şirket ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından
yapılması gereken araştırmalara, söz konusu tutarın 10 yıllık
süre içerisinde şirketçe ve 2 yıllık süre içerisinde Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankasınca değerlendirilmesine ilişkin esas ve usuller
Kurulun uygun görüşü alınarak Müsteşarlık tarafından belirlenir.
Giriş
Aidatı, Yönetim ve Fon İşletim Giderleri
Madde
7- Şirket, katılımcının sisteme ilk kez katılması sırasında
ve yeni bir bireysel emeklilik hesabı açtırması halinde giriş
aidatı talep edebilir. Söz konusu giriş aidatları bireysel emeklilik
hesabına ödenen katkılardan ayrı olarak azami bir yıl içerisinde
taksitler halinde de ödenebilir. Katkı payı, fon varlıkları veya
fon gelirleri üzerinden yönetim gideri ve fon
işletim masrafı kesintisi yapılabilir. Bireysel emeklilik hesaplarından
yapılacak her türlü kesintilerin ve giriş aidatlarının emeklilik
sözleşmesinde ve yapılacak ilan ve reklamlarda açık olarak belirtilmesi
zorunludur. Giriş aidatı, yönetim ve fon işletim giderleri miktar
ya da oranları ve bunlara ilişkin esas ve usuller Kurulun uygun
görüşü alınarak Müsteşarlık tarafından belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Emeklilik Şirketine İlişkin Düzenlemeler
Kuruluş Esasları ve Kuruluş İzni
Madde 8- Emeklilik şirketi, bu kanuna göre kurulan ve bireysel emeklilik
sisteminde faaliyet göstermek üzere bu kanun ile ihdas edilen
emeklilik branşında ruhsat almış şirketi ifade eder. Şirket, 21.12.1959
tarih ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu hükümlerine göre
hayat ve ferdi kaza sigortaları branşlarında da ruhsat alabilir.
Şirketin
emeklilik branşı dışında başka bir branşta da faaliyet göstermesi
halinde her bir branşa ait hesaplar ayrı tutulur.
Şirket
kuruluş izni Bakan tarafından verilir. Kurulacak şirketin ticaret
unvanında “emeklilik” ibaresinin bulunması zorunludur. Kuruluş
izni için Müsteşarlığa başvuruda bulunulur.
Kurulacak şirketin;
a) Anonim şirket şeklinde kurulması,
b) Faaliyet konusunun bu kanunda belirtilen faaliyetlerle sınırlandırılmış
olması,
c) Sermayesinin 20 trilyon liradan az olmaması ve ödenmiş sermayesinin
asgari 10 trilyon olması ve kalanının 3 yıl içerisinde ödenmesinin
taahhüt edilmesi,
d) Hisse senetlerinin nakit karşılığı çıkarılması ve tamamının nama
yazılı olması,
e) Anasözleşmesinin bu kanun hükümlerine uygun olması,
f) İş planı ve sistem tasarımı ile yapılabilirlik raporlarının sunulması,
g) Kurucularının;
1) Tasfiyeye tabi tutulan bankerler, bankalar, sigorta şirketleri
ile para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren diğer kurumlarda
doğrudan ve dolaylı yüzde on veya daha fazla bir oranda pay sahibi
olmaması,
2) İlgili mevzuat çerçevesinde faaliyetlerinin tamamen veya belirli
faaliyet alanları itibariyle sürekli veya başvuru tarihinden önceki
bir yıl içerisinde bir ay veya daha fazla süreyle geçici süreyle
durdurulma kararı verilmemiş olması,
3) Müflis veya konkordato ilan etmiş olmaması, taksirli suçlar hariç
olmak üzere affa uğramış olsalar dahi ağır hapis veya beş yıldan
fazla hapis yahut basit veya nitelikli zimmet, cürüm işlemek için
teşekkül oluşturmak, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı
suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık
suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, karapara
aklama veya devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya
vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı kesinleşmiş mahkumiyet
kararlarının bulunmaması,
4) Emeklilik şirketi olmanın gerektirdiği mali güç ve itibara sahip
olması
gerekir.
Sermayenin
en az yüzde ellibirinin mali piyasalar konusunda yeterli bilgi
ve tecrübeye sahip tüzel kişi ortaklara ait olması ve tüzel kişi
kurucuların yönetim ve denetimine sahip gerçek kişilerin, bu maddenin
dördüncü fıkrasının (g) bendinin 4 numaralı altbendi hariç kurucularda
aranan şartları taşımaları gerekir.
Kuruluş izni için gerekli sermaye tutarı, Devlet İstatistik Enstitüsü
Toptan Eşya Fiyat Endeksinin iki katının gerektirdiği miktar ve
sınırları aşmamak üzere Müsteşarlık tarafından artırılabilir.
Faaliyet Ruhsatı
Madde 9- Kuruluş izni alan şirketin faaliyete geçebilmesi için emeklilik
branşında faaliyet ruhsatı alması zorunludur. Emeklilik branşı
faaliyet ruhsatı Müsteşarlık tarafından verilir. Faaliyet ruhsatı
almak üzere Müsteşarlığa yapılan başvurularda;
a)İki yıl içerisinde en az 100,000 katılımcıya hizmet verecek biçimde
gerekli her türlü planlamanın yapılmış olması,
b) İş planı ve sistem tasarımında öngörülen düzenlemelerin yapılmış
olması,
c) Fiziksel mekan, teknik ve idari altyapı ile insan kaynakları uyumunun
sağlanmış olması
şartları aranır.
Kuruluşa ilişkin verilen izin, izin tarihinden itibaren bir yıl içinde
emeklilik branşı faaliyet ruhsatı almak üzere başvurunun yapılmamış
veya gerekli belgelerin süresi içinde tamamlanmamış olması halinde
kendiliğinden geçersiz olur. Emeklilik branşında faaliyet ruhsatı
alan şirketin, ruhsatın veriliş tarihinden itibaren en geç
üç ay içerisinde fon kurmak amacıyla Kurula başvurması gerekir.
Şirketin fon kurma başvurusunun Kurula zamanında yapılmaması veya
başvurusunun reddedilmesi halinde, verilmiş olan kuruluş izni
ve faaliyet ruhsatı kendiliğinden geçersiz olur.
Kuruluş izni ve faaliyet ruhsatı başvurularında istenecek bilgi ve belgeler
ile diğer esas ve usuller Kurulun uygun görüşü alınarak Müsteşarlıkça
belirlenir.
Emeklilik ile İlgili Kavramların Kullanımı, İlan, Reklam ve Açıklanacak
Bilgiler
Madde 10- Kanunla kurulmuş sosyal güvenlik kurumları, 17.7.1964
tarih ve 506 sayılı Kanunun Geçici 20 nci maddesi kapsamında kurulan
sandıklar ve 13.7.1967 tarih ve 903 sayılı Kanun ile değişik 743
sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri kapsamında kurulan vakıflar
hariç olmak üzere, bu kanun kapsamında bulunmayan gerçek ve tüzel
kişiler bu kanunda düzenlenen faaliyetlerde bulundukları izlenimini
verecek şekilde "Emeklilik", "Emeklilik Planı", "Emeklilik Fonu"
ve "Emeklilik Yatırım Fonu" gibi kavramları veya aynı işlevi gören
ifadeleri kullanamazlar.
Şirket ve bireysel emeklilik aracıları, katılımcılara, üçüncü kişilere
ve kuruluşlara karşı gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve aldatıcı beyanda
bulunamazlar ve ilân, reklam ve broşürleri ile bu amaca yönelik
her türlü faaliyetlerinde bu nitelikteki ifadelere yer veremezler.
Bireysel emeklilik sisteminde katılımcılara veya kamuya açıklanacak
bilgiler, açıklanma dönemleri ve süreleri ile ilân ve reklamlara
ilişkin esas ve usuller Kurulun uygun görüşü alınarak Müsteşarlıkça
belirlenir.
Şirketin Sorumlulukları ve Bireysel Emeklilik Aracıları
Madde 11- Şirket;
a) Emeklilik sözleşmelerine ilişkin Müsteşarlığın belirleyeceği esaslara
göre bankalardan hizmet almakla,
b) Emeklilik sözleşmesi çerçevesinde tahsil edilen katkıların fona
yönlendirilmesini sağlamak ve bireysel emeklilik hesaplarının
ve ilgili diğer kayıtların güncelleştirilmesi işlemlerini gerçekleştirmekle,
c) Portföy yöneticilerinin, şirketin genel fon yönetim stratejisine
ve kararlarına göre fon portföyünü yönetmesini sağlamakla,
d) Katılımcılarının bireysel emeklilik hesaplarına ait günlük bilgilere
erişimine olanak sağlamakla,
e) Fon portföyünde yer alan varlıklar, fonun performansı, mali tabloları
gibi konularda katılımcılara düzenli bilgi verilmesini sağlamakla,
f) Müsteşarlık ve Kurul tarafından istenecek bilgi, belge ve tablolar
ile bireysel emeklilik kayıt sisteminin belirlenecek esas ve usullere
göre hazırlanmasını sağlamakla,
g) Müsteşarlığın belirleyeceği esas ve usuller çerçevesinde şirketin,
Kurulun belirleyeceği esas ve usuller çerçevesinde de fonun iç
denetimini sağlamakla,
h) Bireysel emeklilik hesaplarının ve emeklilik faaliyetlerinin sürekliliğini
ve fon varlıklarının korunmasını sağlamak üzere, kayıtların ve
varlıkların saklanması konusunda gerekli tedbirleri almakla
sorumludurlar.
Bireysel emeklilik aracıları, Müsteşarlık nezdinde tutulan Bireysel
Emeklilik Aracıları Siciline kaydolmak zorundadır. Bireysel emeklilik
aracılarında aranacak nitelik ve şartlara, kuruluşlarına,
faaliyetlerine, yapamayacakları işlere, sicile ilişkin işlemlere, tutacakları
defterlere ve diğer hususlara ilişkin esas ve usuller Müsteşarlıkça
düzenlenir.
Şirketin Teşkilat ve Organları
Madde 12- Şirketin yönetim kurulu beş kişiden az olamaz. Şirket
genel müdürü ve yokluğunda vekili yönetim kurulunun doğal üyesidir.
Yönetim kurulu üyelerinin salt çoğunluğunun bu maddede genel müdür
için öngörülen mesleki deneyim süresi hariç diğer şartları haiz
olması gerekir. Denetim kurulu üyelerinin, genel müdürün, genel
müdür yardımcılarının ve başka unvanlarla istihdam edilseler dahi
yetki ve görevleri itibariyle genel müdür yardımcısına denk veya
daha üst konumlarda imza yetkisini haiz diğer yöneticilerin, bu
maddenin üçüncü fıkrasında öngörülen şartları haiz olmaları, en
az lisans düzeyinde öğrenim görmüş olmaları ve sigortacılık veya
işletmecilik alanında mesleki deneyime sahip olmaları şarttır.
Asgari mesleki deneyim süresi, genel müdür için on yıl, genel
müdür yardımcıları ve başka unvanlarla istihdam edilseler dahi
yetki ve görevleri itibariyle genel müdür yardımcısına denk veya
daha üst konumlarda imza yetkisini haiz diğer yöneticiler için
yedi yıldır.
Genel müdür ve genel müdür yardımcısı olarak atanacakların, bu maddede
aranan şartları taşıdıklarını gösteren belgelerle birlikte Müsteşarlığa
bildirilmesi gerekir. Bunların atanmaları, bildirimin alındığı
tarihten itibaren on iş günü içerisinde Müsteşarlıkça olumsuz
görüş bildirilmediği takdirde yapılabilir. Herhangi bir nedenle
görevden ayrılan genel müdür ve genel müdür yardımcılarının, görevden
ayrılma nedenleri şirket ve görevden ayrılan tarafından, ayrılış
tarihinden itibaren on iş günü içerisinde Müsteşarlığa bildirilir.
Bu kanun hükümlerine aykırı hareketlerinden dolayı hapis veya bir
defadan fazla ağır para cezası ile cezalandırılanlar ile durumları
bu kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (g) bendinin
4 numaralı alt bendi hariç olmak üzere (g) bendine uymayanlar,
hiç bir şirkette yönetim kurulu üyesi, denetim kurulu üyesi, genel
müdür, genel müdür yardımcısı veya birinci derecede imza yetkisini
haiz görevli olarak çalıştırılamazlar. Şirket, bu gibi kişilerin
imza yetkilerini derhal kaldırmak zorundadır. Yapılan denetlemeler
sonucunda, bu kanun veya ilgili diğer mevzuat hükümlerini ihlal
ettikleri ve şirketin emin bir şekilde çalışmasını tehlikeye düşürdükleri
tespit edilen şirket yöneticileri ve görevlilerinin, haklarında
kanuni kovuşturma istenmesini müteakip Müsteşarlığın talebi üzerine
geçici olarak imza yetkilerinin kaldırılması zorunludur.
Bu kimseler Müsteşarlığın izni olmadıkça imza yetkisini haiz personel
olarak hiç bir şirkette çalıştırılamazlar.
Anasözleşme
Değişiklikleri, Hisse ve Malvarlıklarının Devri ve Şirket Birleşmeleri
Madde13- Şirketlerin anasözleşmelerinin değiştirilmesinde Müsteşarlığın
uygun görüşü aranır. Müsteşarlıkça uygun görülmeyen değişiklik
tasarıları genel kurulda görüşülemez. Sicil memuru, Müsteşarlığın
uygun görüşü olmaksızın anasözleşme değişikliklerini Ticaret Siciline
tescil edemez.
Bir gerçek veya tüzel kişinin, şirketin sermayesinin doğrudan
veya dolaylı olarak yüzde on veya fazlasını temsil eden payları
edinmesi ile bir ortağa ait payların şirket sermayesinin yüzde
onunu, yüzde yirmisini, yüzde otuzüçünü ya da yüzde ellisini
aşması sonucunu doğuran hisse
edinimleri ile bir ortağa ait payların söz konusu oranların altına
düşmesi sonucunu doğuran hisse devirleri Bakanlığın iznine tabidir.
Oy hakkı edinilmesi ile hisselerin rehnedilmesinde de bu hüküm
uygulanır. Yönetim ve denetim kurullarına üye belirleme imtiyazı
veren veya intifa hakkı tanınan hisse senetlerinin devri, yukarıdaki
oransal sınırlara bakılmaksızın Bakanlığın iznine tâbidir.
Şirketin tüm aktif ve pasiflerini diğer bir emeklilik şirketine devretmesi
ya da bir veya birkaç emeklilik şirketi ile birleşmesi Bakanlığın
iznine tabidir.
Şirket sermayesinin yüzde on ve daha fazlasına sahip olan tüzel kişilerin
sermayesinin doğrudan veya dolaylı olarak bu maddenin ikinci fıkrasında
belirtilen oranlar veya esaslar dahilinde el değiştirmesi Bakanlığın
iznine tabidir. İzin devralan ortağın kurucularda aranan şartları
taşıması kaydıyla verilebilir. Bu fıkra hükmü tüzel kişi ortağın
yönetim ve denetimini belirleyen sermaye paylarının bir başka
tüzel kişiye ait olması halinde, gerçek kişi ortak ya da ortaklara
ulaşıncaya kadar uygulanır.
Bu madde hükümlerine aykırı olarak yapılan tescil işlemleri hükümsüzdür.
Şirkette hisse edinilmesine ve devrine, şirketin malvarlıklarının devrine,
şirket ortaklarının bu kanunda aranan nitelikleri kaybetmeleri
halinde temettü hakkı hariç ortağa ait hakların kullanımına, dolaylı
pay sahipliğine, şirketlerin birleşmesine ve diğer hususlara ilişkin
esas ve usuller Kurulun uygun görüşü alınarak Müsteşarlıkça belirlenir.
Mali Bünyenin Güçlendirilmesi
Madde 14- Şirketin sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini yerine
getiremediğinin veya mali bünyesinin katılımcıların hak ve menfaatlerini
tehlikeye düşürecek düzeyde zayıflamakta olduğunun tespiti hallerinde
Bakan, şirketin yönetim kurulundan;
a) Sermayenin artırılmasını, ödenmemiş kısmının ödenmesini, sermayeye
mahsuben ödeme yapılması için ortaklara çağrıda bulunulmasını
veya kar dağıtımının durdurulmasını,
b) İştiraklerin ve sabit değerlerin kısmen veya tamamen elden çıkarılmasını
veya elden çıkarılmasının durdurulmasını, yeni iştirak ve sabit
değerler edinilmemesini,
c) Serbest varlıkların gösterilecek bir bankada bloke edilmesini
ve bu varlıklar üzerinde izinsiz tasarruf edilmemesini,
d) Şirketin mali bünyesini düzeltmeye yönelik diğer tedbirlerin alınmasını
isteyebilir. Şirket, alınması talep edilen tedbirlerin bildiriminden itibaren
10 iş günü içerisinde iyileştirme planını hazırlayıp Müsteşarlığa
göndermek zorundadır.
İyileştirme
planında öngörülen önlemlerin zamanında alınmaması veya bu tedbirlerin
uygulanmasına rağmen bu maddenin birinci fıkrasında belirlenen
hususların devam etmesi ya da şirketin mali bünyesindeki zayıflamanın
bu maddenin birinci fıkrasında yer alan safhaların uygulanması
durumunda dahi şirketin mali durumunun düzeltilmesine imkan bulunmadığının
tespit edilmesi hallerinde Bakan, şirketin;
a) Yeni sözleşme akdetme ve temdit yetkisini kaldırmaya,
b)Yönetim kurulu üyelerinin tamamını veya bir kısmını görevden alarak
veya üye sayısını artırarak yönetim kuruluna üye atamaya,
c) Fonları ve varsa diğer branşlara ait portföylerini belirlenecek
esaslar dahilinde diğer şirketlere devretmeye,
d) Faaliyet ruhsatlarını iptal etmeye,
e)İflasını istemeye,
f) Gerekli görülen diğer tedbirleri almaya
yetkilidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Emeklilik Yatırım Fonuna İlişkin Düzenlemeler
Emeklilik Yatırım Fonu ve Fon İçtüzüğü
Madde 15- Fon, şirket tarafından emeklilik sözleşmesi çerçevesinde
alınan ve katılımcılar adına bireysel emeklilik hesaplarında izlenen
katkıların, riskin dağıtılması ve inançlı mülkiyet esaslarına
göre işletilmesi amacıyla oluşturulan malvarlığıdır. Fonun tüzel
kişiliği yoktur. Fon, bu kanunda yer alan amaçlar dışında kullanılamaz
ve kurulamaz.
Şirketin, fon içtüzüğü, emeklilik sözleşmesi ve Kurulca belirlenecek diğer
belgelerle birlikte, fon kurmak üzere Kurula başvurması zorunludur.
Kuruluş izni almak üzere yapılacak başvurularda istenilecek şartlara
ilişkin esas ve usuller Müsteşarlığın uygun görüşü alınarak Kurul
tarafından belirlenir.
Fon içtüzüğü, katılımcı ile şirket, saklayıcı ve portföy yöneticisi
arasında fon portföyünün inançlı mülkiyet esaslarına göre saklanmasını
ve vekalet akdi hükümlerine göre yönetimini konu alan ve genel
işlem şartlarını içeren iltihaki bir sözleşmedir. Kurul tarafından
uygun görülen fon içtüzüğünün notere onaylattırılmasından sonra,
izin belgesi ile birlikte altı iş günü içerisinde şirketin merkezinin
bulunduğu yerin ticaret siciline tescil için başvurulur ve Türkiye
Ticaret Sicili Gazetesinde ilân olunur. Fon içtüzüğüne yönelik
esas ve usuller Müsteşarlığın uygun görüşü alınarak Kurul tarafından
belirlenir.
Fonun Faaliyete Geçmesine İlişkin Esaslar
Madde 16- Şirket, fon kuruluş izni tarihinden itibaren en geç altı
ay içerisinde Kurul tarafından belirlenen belgelerle birlikte
katılma belgelerinin kayda alınması talebiyle Kurula başvurmak
zorundadır. Bu süre içerisinde Kurula başvuru yapılmaması halinde,
fon içtüzüğü şirket tarafından ticaret sicilinden terkin ettirilir
ve buna ilişkin belgeler terkini takip eden altı iş günü içerisinde
Kurula gönderilir. Fonun kayda alınma başvurusunun Kurulca değerlendirilebilmesi
için;
a) Fon içtüzüğünün şirketin merkezinin bulunduğu yerin ticaret siciline
tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilân edilmiş olması,
b) Yeterli mekan, teknik donanım ve örgütlenmenin sağlanmış, fon
hizmet biriminin ve fon kurulunun oluşturulmuş, iç denetim sisteminin
kurulmuş, personelin buna uygun görev ve sorumluluklarının belirlenmiş
olması ve bu konularda gerekli belgelerin hazırlanmış olması,
c) Muhasebe kayıt ve belge sistemi ile düzenli iş akışı ve haberleşmeyi
sağlayacak teknik alt yapının kurulmuş olması,
d) Fonlara ilişkin insan kaynaklarının belirlenmiş olması,
e) En az bir portföy yöneticisi ile portföy yönetim sözleşmesinin
imzalanmış olması,
f) Şirketin bu kanunda öngörülen kuruluş şartlarını kaybetmemiş olması
zorunludur.
Kurulca
yapılacak değerlendirme sonucu uygun görülen ve fon içtüzüğünde
yer alan, kurulacak olan asgari üç fonun herbiri için ayrı ayrı
olmak üzere, şirketin ödenmiş sermayesinin asgari yirmide biri
tutarındaki fon miktarına karşılık gelen pay sayısı Kurul kaydına
alınır ve fon portföyleri öncelikle bu paylara karşılık gelen
tutar ile oluşturulur. Katılımcılardan toplanan katkılar karşılığında
verilecek payların fon içtüzüğünde öngörülen tutara karşılık gelen
payları aşması halinde, yeni pay sayısının artırılması ve artırılan
payların Kurul kaydına alınması talebiyle Kurula başvurulur.
Fonun Kurulca kayda alınması sırasında, fonun ihraç değerinin en fazla
binde biri oranında ücret alınır.
Şirkete ve katılımcılara ait fondaki pay adedi, fon miktarı, fonun faaliyet
ilke ve esasları, örgüt yapısı, muhasebe, belge ve kayıt düzeni,
katılımcıların bilgilendirilmesi ve bunlara ilişkin esas ve usuller
Müsteşarlığın uygun görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenir.
Fon Malvarlığına, Fon Portföyüne ve Fon Varlıklarının Saklanmasına
İlişkin İlkeler
Madde 17- Fonun malvarlığı, şirketin bu kanundan, 28.7.1981 tarih
ve 2499 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunundan, emeklilik sözleşmesinden,
fon içtüzüğünden ve ilgili mevzuattan doğan yükümlülüklerini yerine
getirmesi ve sorumluluğunu karşılaması dışında hiçbir amaçla kullanılamaz.
Fon malvarlığı rehnedilemez, teminat gösterilemez, üçüncü şahıslar
tarafından haczettirilemez ve iflas masasına dahil edilemez.
Şirket, emeklilik sözleşmelerinde belirtilmek koşuluyla, para ve sermaye
piyasası araçlarından oluşan farklı portföy yapılarına sahip Kurul
tarafından belirlenen türlerden olmak üzere en az üç fon kurmak
zorundadır. Fon portföy sınırlamalarına ilişkin ilkeler, fon portföyünde
yer alacak devlet iç borçlanma senetlerinin asgari oranı ve yabancı
menkul kıymetlerin azami oranı ile fon portföyündeki varlıkların
değerlendirilmesine ilişkin esas ve usuller Müsteşarlığın uygun
görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenir.
Fon portföyündeki varlıklar saklayıcı nezdinde saklanır. Katılımcıların
sahip oldukları ve fondaki katkılarını gösteren pay adedi de,
saklayıcı nezdinde katılımcı bazında ve katılımcıların erişebileceği
şekilde izlenir.
Fon Portföyünün Yönetimi
Madde 18- Fon portföyü, portföy yöneticileri tarafından yönetilir.
Portföy yöneticileri, portföyü bu kanun, 2499 Sayılı Sermaye Piyasası
Kanunu, fon içtüzüğü, emeklilik sözleşmesi ve ilgili mevzuat hükümlerine
göre yönetmekle yükümlüdür. Alınacak portföy yönetim hizmetine
ilişkin esaslar bu konuda şirket ve portföy yöneticileri arasında
yapılacak portföy yönetim sözleşmesi ile belirlenir. Portföy yönetim
sözleşmesinin Kurulca onaylanması zorunludur.
Şirket, portföy yöneticilerinin, fon yönetiminde gerekli özen ve basireti
göstermemeleri, Kurulun portföy yöneticiliğine ilişkin ilkelerine
aykırı hareket etmeleri, mali bünyelerinin zayıfladığının tespit
edilmesi gibi durumlarda, portföy yönetim sözleşmesini feshedip,
Kurulca uygun görülen başka portföy yöneticileri ile portföy yönetim
sözleşmesi imzalayabilir. Yukarıdaki koşulların varlığı halinde
Kurul da portföy yöneticilerinin değişmesini isteyebilir. Portföy
yönetim sözleşmesine ilişkin esas ve usuller Müsteşarlığın uygun
görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenir.
Fonların Birleştirilmesi ve Devri
Madde 19- Aynı şirkete ait fonlar, şirketin talebi üzerine veya
re’sen Kurul tarafından birleştirilebilir. Fon, ancak başka bir
emeklilik yatırım fonu ile birleştirilebilir. Söz konusu birleştirmelere
yönelik esas ve usuller Müsteşarlığın uygun görüşü alınarak Kurul
tarafından belirlenir.
Fon süresiz olarak kurulur. Kurul;
a) Şirketin bir yıl öncesinden fesih ihbarında bulunması,
b) Şirketin fon kurmaya ilişkin şartlarını kaybetmesi,
c)Şirketin mali bünyesinin zayıflaması nedeniyle bu kanunun 14 üncü
maddesi kapsamına alınması
hallerinde, fon malvarlığını bir başka şirkete Müsteşarlığın uygun görüşünü
alarak devredebilir. Devir işlemlerine ilişkin esas ve usuller
Müsteşarlığın uygun görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenir.
ALTINCI BÖLÜM
Denetim ve Bağımsız Dış Denetim
Denetim
Madde 20- Şirketin, fonların ve portföy yöneticileri ile saklayıcıların bu kanun
kapsamındaki faaliyetleri en az yılda bir kez Müsteşarlık ve Kurul tarafından
denetlenir.
Şirketin bu kanun çerçevesinde yürütülen emeklilik faaliyetleri ile sigortacılık
faaliyetleri Müsteşarlığın denetimine tabidir. Şirketin fonlarına,
portföy yöneticilerine ve saklayıcılara ilişkin hesap ve işlemleri
ise Kurulun denetimine tabidir. Denetimlere ilişkin raporlar,
konularına göre Müsteşarlık veya Kurul tarafından değerlendirilir
ve sonuçlandırılır.
Bağımsız Dış Denetim
Madde 21- Şirketin mali yönden bağımsız dış denetiminin, bağımsız
denetleme kuruluşları tarafından yılda en az bir kez yapılması
zorunludur. Şirketin bağımsız dış denetimine ilişkin esas ve usuller
Müsteşarlıkça belirlenir. Müsteşarlık, 1.6.1989 tarih ve 3568
sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik
ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre denetlemeye yetkili olanlar
tarafından kurulacak kuruluşların kuruluş şartlarını ve çalışma
esaslarını Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli
Mali Müşavirler Odaları Birliği’nin görüşünü alarak belirler ve
listeler halinde yayınlar. Fonların hesap ve işlemleri ayrıca,
üçer aylık dönemler itibariyle bağımsız dış denetime tabidir.
Fonların bağımsız dış denetimine ilişkin esas ve usuller ise Kurul
tarafından belirlenir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Ceza Hükümleri
İdari Suç ve Cezalar
Madde 22- Konularına göre Müsteşarlık veya Kurul kararıyla ve gerekçesi
belirtilmek suretiyle bu kanuna tabi gerçek ve tüzel kişilere,
bu kanunun;
a) 4 üncü maddesi hükümlerine aykırı emeklilik sözleşmesi düzenlenmesi
halinde iki milyar lira,
b) 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen aktarma yükümlülüğüne
aykırılık halinde bir milyar lira,
c) 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen yatırıma yönlendirme
yükümlülüğüne aykırılık halinde bir milyar lira,
d) 6 ncı maddesinde öngörülen ödeme veya aktarma yükümlülüğüne aykırılık
halinde bir milyar lira,
e) 6 ncı maddesinin son fıkrasında öngörülen tasdik yükümlülüğünün
yerine getirilmeden sözleşmelerin uygulamaya konulması halinde
iki milyar lira,
f) 7 nci maddesinde öngörülen katılımcı tarafından ödenecek giderler
veya ücretler konusunda bilgilendirme yükümlülüğüne aykırılık
halinde bir milyar lira,
g) 10 uncu maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı olarak belirtilen
kavramların kullanılması halinde beş milyar lira,
h) 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine aykırı olarak ilan
ve reklam faaliyetinde bulunulması halinde on milyar lira,
ı) 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen katılımcılara bilgi
verilmesi yükümlülüğüne aykırılık halinde bir milyar lira,
j) 11 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen sorumlulukların
yerine getirilmemesi halinde iki milyar lira,
k) 11 inci maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine aykırı olarak aracılık
faaliyetinde bulunulması veya aracılık hizmeti sağlanması hallerinde
dört milyar lira,
l) 12 nci maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı olarak belirtilen
nitelikleri haiz olmayan kişilerin çalıştırılması halinde on milyar
lira,
m) 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen bildirim yükümlülüğünün
yerine getirilmemesi halinde iki milyar lira,
n) 12 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerine aykırı olarak belirtilen
kişilerin yasaklanan görevlerde çalıştırılması halinde on milyar
lira,
o) 13 üncü maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı olarak anasözleşme
değişikliklerinin tescil edilmesi halinde on milyar lira,
p) 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerine aykırı olarak malvarlıklarının
devri veya bir başka şirketle birleşilmesi halinde on milyar lira,
r) 21 inci maddesinde öngörülen bağımsız dış denetim yükümlülüğünün
yerine getirilmemesi halinde on milyar lira,
s) Bakanlık, Müsteşarlık ve Kurul tarafından alınan kararlara, çıkarılan
yönetmelik ve tebliğler ile yapılan diğer düzenlemelere uyulmaması
halinde, yukarıdaki fıkralarda, sigortacılık mevzuatı ve sermaye
piyasası mevzuatında öngörülmüş bir cezanın olmadığı hallerde
bir milyar lira
idari para cezası uygulanır.
Yukarıda belirtilen idari cezaların uygulanmasından önce ilgili kuruluş
veya kişilerin savunmaları alınır. Savunma istendiğine ilişkin
yazının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde savunma verilmemesi
halinde savunma hakkından feragat edildiği kabul edilir.
İdari para cezalarının verilmesini gerektiren fiillerin tekrarı halinde,
verilen para cezası iki katı, izleyen tekrarlarda üç katı artırılarak
uygulanır. Bu cezaların verildiği tarihten itibaren iki yıl içinde
idari para cezasının verilmesini gerektiren aynı fiil işlenmediği
takdirde önceki cezalar tekrarda esas alınmaz.
Bu maddeye göre ceza uygulama hakkı, aykırılığın vuku bulduğu tarihten
itibaren beş yıllık zaman aşımına tabidir.
Bu kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında öngörülen suçu işleyenler
hakkında kanuni kovuşturmaya geçilmekle birlikte, gecikmesinde
sakınca bulunan hallerde Müsteşarlığın talebi üzerine valiliklerce
bunların işyerleri geçici olarak kapatılır; ilan ve reklamları
durdurulur ya da toplatılır.
Bu maddede belirtilen idari para cezaları 21.7.1953 tarih ve 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri
gereğince vergi dairelerince tahsil olunur. Para cezalarında tüzel
kişilerin sorumluluğu 29.6.1956 tarih ve 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanununun 65 inci maddesine göre tayin olunur.
Adli Suç ve Cezalar
Madde 23- Bu kanuna göre gereken izinleri almaksızın emeklilik faaliyetinde
bulunan veya ticaret unvanları ve her türlü belgeleri ve ilan
ve reklamları ve kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda bu kanunda
belirtilen kuruluşların adını kullanan ya da 10 uncu madde hükümlerine
aykırı olarak bu kanunda düzenlenen faaliyetlerde bulundukları
izlenimini yaratacak söz ve deyimleri kullanan gerçek kişiler
ile tüzel kişilerin görevlileri hakkında fiile katılma derecelerine
göre üç yıldan beş yıla kadar hapis ve altı milyar liradan az
olmamak üzere ağır para cezası uygulanır. Ayrıca Müsteşarlığın
talebi üzerine, bu suçları işleyen kişilerin işyerlerinin sürekli
veya bir yılı geçmemek üzere geçici olarak kapatılmasına, ilan
ve reklamların durdurulması veya toplatılmasına mahkemece karar
verilir.
Şirketin yönetim kurulu başkanı ve üyeleri ile imza yetkisini haiz mensupları,
portföy yönetim şirketinin yönetim kurulu başkanı ve üyeleri ile
imza yetkisini haiz mensupları, görevleri dolayısıyla kendilerine
tevdi olunan veya muhafazaları, denetimleri ve sorumlulukları
altında bulunan şirkete ait para veya diğer varlıkları zimmetine
geçirirlerse altı yıldan oniki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar
ve kuruluşun uğradığı zararı tazmine mahkum edilirler.
Bu maddenin ikinci fıkrasında gösterilen suç, kuruluşu aldatacak
ve fiilin açığa çıkmasını önleyecek her türlü hileli faaliyette
bulunmak suretiyle işlenmişse, faile oniki yıldan aşağı olmamak
üzere hapis ve meydana gelen zararın üç katı kadar ağır para cezası
uygulanır. Ayrıca, meydana gelen zararın ödenmemesi halinde mahkemece
re’sen ödettirilmesine hükmolunur.
Bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan cezalar, zararın
kovuşturulmasına başlanmadan önce tamamiyle ödenmiş olması halinde
yarısı, ödemenin hükümden önce yapılması halinde ise üçte biri
oranında indirilir.
Bu kanunda gösterilen yetkili mercilerin ve denetim görevlilerinin
istedikleri bilgi ve belgeleri vermeyen ya da denetim görevlilerinin
görevlerini yapmalarına engel olan gerçek kişilerle tüzel kişilerin
görevli ve ilgilileri hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis
ve iki milyar liradan az olmamak üzere ağır para cezası uygulanır.
Bu kanuna tabi gerçek ve tüzel kişilerin bu kanunda gösterilen merciler
ile denetim görevlilerine, mahkemelere ve diğer resmi dairelere
hitaben düzenledikleri veya yayımladıkları belgelerde yapılan
gerçeğe aykırı beyanlarından dolayı bunları veya bunların düzenlenmesine
esas olan her
türlü belgeleri imzalayanlar hakkında, görev ve ilgilerine ve
fiile katılma derecelerine göre bir yıldan üç yıla kadar hapis
ve altı milyar liradan az olmamak üzere ağır para cezası uygulanır.
Bu kanuna tabi kuruluşların itibarını kırabilecek veya servetine
zarar verebilecek bir hususa kasten sebep olan ya da bu yolda
asılsız haber yayanlar için bir yıldan üç yıla kadar hapis ve
iki milyar liradan az olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.
Bu fiilin 15.7.1950 tarih ve 5680 sayılı Basın Kanununda yazılı
ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik
bilgi iletişim araçları ve benzer yayın araçlarından biri ile
işlenmesi halinde bir yıldan üç yıla kadar hapis ve sekiz milyar
liradan az olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur. İsimleri
belirtilmese dahi bu kanuna tabi kuruluşların güvenilirliği konusunda
kamuoyunda tereddüte yol açarak bu kuruluşların mali bünyelerinin
olumsuz etkilenmesine neden olabilecek nitelikte asılsız haberleri
yukarıda belirtilen araçlarla yayınlayanlara sekiz milyar liradan
az olmamak üzere ağır para cezası uygulanır.
Bu
kanunun uygulanmasında ve uygulanmasının denetiminde görev alanlar,
görevleri sırasında bu kanun kapsamında faaliyet gösteren gerçek
ve tüzel kişiler, bunların iştirakleri ve kuruluşları ile katılımcıya
ait öğrendikleri sırları, bu kanuna ve özel kanunlarına göre yetkili
olanlardan başkasına açıklayamazlar ve kendi yararlarına kullanamazlar.
Bu yükümlülük bu kişilerin görevden ayrılmalarından sonra da devam
eder. Bu yükümlülüğe uymayan kimseler için iki yıldan dört yıla
kadar hapis ve dört milyar liradan az olmamak üzere ağır para
cezasına hükmolunur.
Bu kanuna tabi kuruluşların mensupları ve diğer görevlileri, sıfat
ve görevleri dolayısıyla bu kanuna tabi kuruluşlara veya emeklilik
sözleşmesi ile ilgili kişilere ait öğrendikleri sırları bu konuda
kanunen açıkça yetkili kılınan mercilerden başkasına açıklayamazlar.
Bu yükümlülük görevden ayrılmalarından sonra da devam eder. Bu
madde hükmüne aykırı davrandığı tespit edilen kişiler için bir
yıldan üç yıla kadar hapis ve iki milyar liradan az olmamak üzere
ağır para cezasına hükmolunur.
Bu
maddenin sekizinci ve dokuzuncu fıkralarında yazılı kişiler, öğrendikleri
sırları kendileri ya da başkaları için yarar sağlamak amacıyla
açıklarlarsa, üç yıldan beş yıla kadar hapis cezasına ve altı
milyar liradan az olmamak üzere ağır para cezasına mahkum edilir
ve fiilin önemine göre ilgili kuruluşlarda görev yapmaları geçici
veya sürekli olarak yasaklanır.
Kovuţturma Usulü
Madde 24- Bu kanunda belirtilen adli cezalara ilişkin suçlardan
dolayı kovuşturma yapılması, konularına göre Müsteşarlık veya
Kurul tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına
bağlıdır. Bu başvuru ile Müsteşarlık veya Kurul aynı zamanda müdahil
sıfatını kazanır. Cumhuriyet Savcıları kovuşturmaya yer olmadığına
karar verirlerse, Müsteşarlık veya Kurul, 4.4.1929 tarih ve 1412
sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununa göre kendisine tebliğ
edilecek bu kararlara karşı, itiraza yetkilidir.
Bu maddeye göre açılacak davalar ilgili kuruluşun merkezinin bulunduğu
yerdeki Asliye Ceza Mahkemelerinde 8.6.1936 tarih ve 3005 sayılı
Meşhud Suçların Muhakeme Usulü Kanunu hükümlerine göre görülür.
Bu yerde birden fazla Asliye Ceza Mahkemesi bulunduğu takdirde
bu davalara iki numaralı Asliye Ceza Mahkemelerinde bakılır.
Genel Hükümlerin Saklılığı
Madde
25- Bu kanuna göre suç teşkil eden hareket ve fiiller başka
kanunlara göre de cezayı gerektirdiği takdirde failleri hakkında
en ağır cezayı gerektiren kanun maddesi uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Yönetmelikler
Madde
26- Bu kanunda, Bakanlığın, Müsteşarlığın ve Kurulun belirlemeye
yetkili kılındığı hususlar yönetmeliklerle düzenlenir. Bu kanun
kapsamında çıkarılacak yönetmelikler, kanunun yayımı tarihinden
itibaren en geç altı ay içerisinde çıkarılır.
Geçici Madde 1- Bu kanunda belirtilen, yönetmelik ve tebliğler
yürürlüğe girinceye kadar, yürürlükteki mevzuatın bu kanuna aykırı
olmayan hükümleri uygulanır.
Bu kanunun yayımı tarihinden önce, hayat branşında faaliyet gösteren
ve yeni poliçe akdetme yetkisi olan sigorta şirketleri, bu kanunun
yürürlük tarihinden itibaren beş yıl içerisinde başvurmak ve kanunun
8 inci maddesinde öngörülen şartları yerine getirmekle emeklilik
şirketine dönüşürler. Söz konusu şirketlere emeklilik branşında
ruhsat verilebilmesi için, bu kanunun 9 uncu maddesinde öngörülen
şartların yerine getirilmesi ve emeklilik branşı dışında kalan
branşlara ilişkin yasal yükümlülüklerin tamamını karşılayacak
yeterli teminatın gösterilmiş olması gerekir. Ayrıca, bu şirketlerin
hastalık sigortası portföyünün, sigortalıların tüm hak ve yükümlülüklerinin
korunarak, emeklilik ruhsatının verildiği tarihten itibaren iki
yıl içerisinde devredilmesi şarttır. Hayat sigorta şirketlerinin
“sigorta şirketi” statüsünden “emeklilik şirketi” statüsüne geçişine,
bu şirketlere faaliyet ruhsatı verilmesinde aranılacak şartlara,
portföy devri yükümlülüklerine ve diğer hususlara ilişkin esas
ve usuller Müsteşarlıkça belirlenir.
Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında emeklilik şirketine dönüşen
şirketler ile hayat branşında faaliyet gösteren ve yeni poliçe
akdetme yetkisi olan sigorta şirketlerinden kurulacak emeklilik
şirketine asgari yüzde on payla kurucu ortak olanlar, mevcut birikimli
hayat sigortalılarının talep etmeleri ve sigortalıların bu kanunda
öngörülen şartları haiz olmaları halinde, Müsteşarlıkça belirlenecek
esas ve usullere göre, sigortalılarının birikimlerini tüm hak
ve yükümlülükleri ile birlikte bireysel emeklilik sistemine aktarırlar.
Söz konusu birikimlerin aktarımı, aktarım
işleminin bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren beş yıl içerisinde
gerçekleştirilmesi şartıyla, her türlü vergi, resim ve harçtan
müstesna olup, intibak ettirilen ve emeklilik sözleşmesi imzalamış
katılımcılardan sisteme giriş aidatı alınmaz ve masraf kesintileri
yapılmaz.
Bu kanunun yayımı tarihinden önce 7397 sayılı Kanuna göre tasdik
edilmiş hayat sigortası tarifeleri ile bunlara ilişkin tablo,
ilan, reklam ve broşürlerde bu kanunun 10 uncu maddesinde öngörülen
kavramların yer alması halinde, söz konusu ifadelerin bu kanunun
yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde değiştirilmesi zorunludur.
Gerek görüldüğü takdirde bu süre Müsteşarlıkça bir yıldan fazla
olmamak üzere artırılabilir. Söz konusu değişikliklerin yapılmaması
halinde, bu tarifelere istinaden yeni sözleşme akdedilemez ve
bunlara ilişkin tablo, ilan, reklam ve broşürler kullanılamaz.
Yürürlük
Madde 27- Bu kanun yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 28- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|