Enflasyonun, döviz sepetindeki artışın açık farkla üzerinde çıktığı 2000 yılında Türk Lirası, döviz sepeti karşısında reel olarak %11 dolayında değer kazandı. Merkez Bankası’nın kur programı kapsamında geçen yıl 1 dolar + 0,77 Euro’dan oluşan döviz sepetindeki artış %19,9’da tutulurken, TEFE’deki yıllık artış %32,7 düzeyinde gerçekleşti. Böylece TL, 2000 yılında sepete karşı reel olarak %10,7 değerlendi.

Aylara göre seyir
TEFE’de Ocak ayında %5,8, Şubatta %4,1 ve Martta %3,1 artış yaşanırken, kur sepetindeki aylık artışlar %2,1 düzeyinde tutuldu. Sepetteki artışın %1,7 ’de tutulduğu Nisan ayında da TEFE artışı %2,4’le daha yüksek çıktı. Böylece, yılın ilk dört ayında TEFE’nin, dövizdekinin çok üzerinde bir artış göstermesiyle TL, döviz sepeti karşısında reel olarak %7,5 oranında değerlendi. TEFE ve sepetteki artışların %1,7 ile aynı düzeyde gerçekleştiği Mayıs ayında ise kümülatif bazda TL’nin reel değeri önceki aya göre değişmemişti.
Haziran ayında enflasyondaki düşüşün hızlanması, aylık enflasyonun kurdaki artışın altına inmesiyle TL’nin reel olarak değer yitirme süreci başladı. Haziranda sepetin artışı ikinci çeyrek için öngörülen aylık artış kadar olmak üzere %1,7’de tutulurken, TEFE’de yalnızca %0,3’lük bir artış yaşandı. Bunun sonucunda TL’nin sepet karşısında %1,4 değer yitirdiği Haziranda kümülatif bazda sepete karşı reel değer kazanım oranı %5,9’a geriledi.
Döviz sepetindeki aylık artışlar Temmuz - Ağustos - Eylül aylarını kapsayan üçüncü çeyrekte %1,3’e çekildi. TEFE’nin %1 artış kaydettiği Temmuz ayında TL, sepet karşısında %0,3 ; TEFE artışının %0,9 olduğu Ağustosta da %0,4 değer yitirdi. Böylece TL’nin sepet karşısındaki reel değer kazanımı kümülatif bazda Temmuzda %5,7’ye, Ağustosta da %5,3’e kadar indi. Ancak TL, Eylül ayında dövizler karşısında yeniden reel olarak değer kazanmaya başladı. Döviz sepetindeki artışın kur programı kapsamında %1,3’te tutulduğu Eylül ayında, TEFE artışı %2,3 çıktı. Böylece TL, Eylülde sepete karşı %1 değerlendi ve TL’nin ilk dokuz aylık dönem itibariyle sepete karşı değerlenme oranı %6,3’e yükseldi.
Döviz sepetindeki aylık artışların %1’e çekildiği son çeyrekte de TL’nin reel olarak değer kazınımı sürdü. Ekim ayında %1’lik sepet artışına karşılık TEFE artışının %2.8 çıkması ile TL, döviz sepeti karşısında %1,8 değerlendi ve TL’nin kümülatif bazda değer kazanımı %8,2’ye çıktı. TEFE artışının %2,4 olduğu Kasım ayında TL’de sepete karşı %1,4 ; TEFE artışının %1,9 olduğu Aralık ayında da %0,9 oranında reel değer kazanımı yaşandı. Böylece TL’nin kümülatif bazda reel değer kazanımı Kasım sonunda %9,7’ye, Aralık sonunda da %10,7’ye ulaştı.

Euro - Dolar
Geçen yıl Euro ve Euro’ya bağlı dövizler nominal olarak %14 dolayında artarken, dolarda %24,4 oranında artış yaşandı. Böylece, Merkez Bankası’nın para programı çerçevesinde 1 dolar ve 0,77 Euro’dan oluşan döviz sepetindeki artış öngörüldüğü gibi %19,9 düzeyinde oluştu. TEFE artışının %33,2 düzeyinde gerçekleştiği 2000 yılında TL, reel olarak Euro grubu dövizler karşısında %16,3 , dolar karşısında %6,7 değer kazandı, böylece TL’nin döviz sepeti karşısındaki değer kazanımı %10,7’ye geldi.

BigPara