Latince'de şişme anlamına gelmektedir.
Para değerinin düşmesine ve fiyatların yükselmesine yol açan bir olaydır.

I) Enflasyonlar, genellikle talep şişkinliğinden ve maliyet masraflarının artmasından ortaya çıkabilmektedir.

1. Ençok rastlanan enflasyon tipi, talep şişkinliğidir. Harcamalar ve ihracat toplamının üretim ve ithalat tutarını aşması, talep enflasyonunun belirtisidir.
   Talep enflasyonunu, formüle etmek gerekirse;
   
   ÜRETİM + İTHALAT < TÜKETİM + YATIRIMLAR + DEVLET MASRAFLARI + İHRACAT
   
   formülü kullanılabilir. Talep Enflasyonları, moneter(parasal) karakterli olabildiği gibi moneter olmayabilir de.
   Moneter karakterli talep enflasyonunda;
   
   [Satınalma gücü hacmindeki artış / Satınlma gücü hacmi] > [Gelirlerdeki artış / Gelirler]
   
   şeklinde bir durum söz konusudur.
   
2. Maliyet enflasyonları, başlıca 6 nedenden ortaya çıkabilir:
   -Dış ticaretin kısıtlanmış bir rejime bağlı bulunmasıve gümrük vergilerinin aşırı derecede yüksek olması,
   -Gider, İstihlak, istihsal vergilerinin ağırlığı,
   -Mali tekeller ve eksik rekabet koşulları,
   -Faiz haddinin yüksekliği,
   -Toplu sözleşmelerle ücretlere yapılan zamlar,
   -Devalüasyon,

II) Enflasyon, hızına göre şu şekillerde sınıflandırılabilir:

1. Aşırı enflasyon, daima moneter karakterli olan bir talep şişkinliğidir. Emisyonun hızla artması, para önünden kaçış ve aşırı tüketim, aşırı enflasyonun özelliklerindendir.
2. Kronik(müzmin) enflasyon, moneter karakterli olabilir veya olmayabilir. Bu tip enflasyonların özelliği, hızının mutedil fakat süresinin uzun olmasıdır.
3. Belirsiz(sürünen) enflasyon, fiyat artışlarının yavaş bir seyir izlediği enflasyon türüdür. Bu tür enflasyonda; paranın değer kaybetmesini, genelde faizler telafi edebilmektedir.

III) Enflasyonlar, iktisadi faaliyetin akışını 3 yönden etkilemektedir:

1. Gelirlerin dağılımı, haksız bir değişikliğe uğrar. Halktan bir kısmının geliri enflasyon hızından fazla, bir kısmının ise yavaş artar. Zengini daha zengin, fakiri daha fakir yapan bir durum ortaya çıkar. Satınalma gücündeki haksız değişiklikler, sosyal huzursuzluklara yol açar.
2. Enflasyonun prodüktivite ve kalite üzerinde zararlı etkileri vardır. İş bulma kolaylığı ve kazançların rahatlığı, işçileri ve satıcıları kayıtsız ve rahat davranışlara iter. Kolay kazanan ve kolay harcayan bir toplumun ortaya çıkması, her türlü malı sürmek fırsatını sağlar.
3. Enflasyon, dış ödemeler dengesini de sarsar. Sermayeler, para kıymetinin güvenli ve faizin yüksek olduğu yerlere, açık veya gizli yollarla yönelir. Enflasyon hızı diğer ülkelerden yüksek ise, ihracatın tıkandığı, ithal mallara rağbetin arttığı görülür.

IV) Enflasyon devrelerinde, sosyal gerginlikler şiddetlenir.

DEVAM »