01 Haziran 1994 tarihinde kurulan ve amacı Parasal Birliğin 3.aşaması(01 Ocak 1999-30 Haziran 2002) için gerekli yapısal, yasal ve teknik altyapı çalışmalarını ve ön hazırlıklarını tamamlamak olan Avrupa Para Enstitüsü, 01 Haziran 1998 tarihinden itibaren görevlerini ECB'ye devretmiştir. ECB'nin kurulması ile Para Birliği'nin ve ESCB'ye geçiş hazırlıklarının tamamlanması sorumluluğu ECB'ye geçmiştir.

ECB'nin; Yönetim Konseyi , Yürütme Kurulu ve Genel Konsey olmak üzere 3 organı bulunmaktadır:

Yönetim Konseyi , Ekonomik ve Parasal Birliğe üye ulusal merkez bankalarının başkanları ile ECB Yürütme Kurulu üyelerinden oluşmaktadır ve topluluğun para politikasını belirlemektedir.

Yürütme Kurulu, üye ülke hükümet ve devlet başkanları tarafından seçilen 1 başkan, başkan yardımcısı ve 4 üyeden oluşmaktadır ve Yönetim Konseyi'nin tanımlayacağı topluluk para politikasını yürütmektedir.

Genel Konsey ; ECB Başkanı, Başkan Yardımcısı ve AB'ye üye ülkelerin ulusal merkez bankası başkanlarından oluşmaktadır. Genel Konsey, EMU'ya katılmayan İngiltere, Danimarka, Yunanistan ve İsveç ile ESCB arasındaki işlemleri yürütmekte, dolayısıyla Para Birliği'ne katılan ve katılmayan ülkeler arasındaki para politikalarını koordine etmektedir.

EMU üyesi merkez bankalarının ECB'ye transfer edecekleri döviz rezervlerinin miktarı 39,5 milyar Euro'dur. ECB'nin döviz rezervlerinin kompozisyonu da %15 altın, %85 döviz varlıkları şeklindedir.

Parasal Birlik bölgesinde kurulmuş olan kredi kurumları, (1.Bankacılık Direktifleri'nin 1.maddesinde belirtilen) EMU'nun 3.aşamasından itibaren ilgili ülke merkez bankasında asgari rezerv tutmak zorundadır. ECB'ye göre asgari rezervler:

a)Para piyasası faiz oranlarında istikrar sağlamak amacıyla kullanılabilecek bir para politikası aracıdır,
b) Kısa vadede merkez bankası parasına olan talebi etkileyebilecek bir likidite kontrol aracıdır,
c) Uzun vadede ise, ödeme teknolojileri karşısında merkez bankalarına likidite kontrolünde esneklik sağlayacak bir araçtır,
d) Para talebinin faiz esnekliğini etkileyerek parasal büyüklüklerinin artış hızının kontrol edilebilmesi açılarından önemli bir para politikası aracıdır.

ECB Yönetim Konseyi'ne göre, asgari rezerv uygulamasının olmaması durumunda para piyasasında faiz oranları son derece dalgalı olabilecek, bu durumda da açık piyasa işlemlerine daha sık başvurulmak zorunda kalınacaktır. Asgari rezervlerin piyasalar için bir sinyal mekanizması olduğu da göz önüne alınırsa asgari rezerv uygulamasının olmaması, merkez bankasının vermek istediği sinyalin piyasalar tarafından net olarak algılanamaması sonucunu yaratarak para politikasının etkinliğini azaltıp piyasalara daha fazla müdahaleyi gerektirecektir.

Asgari rezervlerin tabanını oluşturacak yükümlülüklere; mevduat, borçlanma senetleri ve para piyasasında işlem gören kağıtların dahil edilmesi planlanmıştır. Bankalararası yükümlülükler ile merkez bankasına olan yükümlülükler asgari rezerve konu olmayacaktır. Repo, 2 yıldan uzun vadeli mevduat ve borçlanma senetleri için zorunlu rezerv oranı 0 olacaktır. Zorunlu rezerv oranı, 13 Ekim 1998 tarihli Yönetim Konseyi toplantısında %2 olarak kabul edilmiştir.

ECB, kredi kurumlarının ödemekle yükümlü oldukları karşılıklardan 100.000 Euro kadar bir miktarın düşürülmesine izin verecektir. Böylece karşılık tabanı düşük olan kurumlar, asgari rezerv uygulamasından muaf olacaklardır. ECB, zorunlu rezervlere kaynak maliyetleri oranında bir faiz ödeyecektir. Ödenecek tutar, rezervin tutulduğu gün sayısı esas alınarak ortalama ile hesaplanacak ve ödeme bir önceki dönemi takip eden ilk işgünü yapılacaktır.

ECB Yönetim Konseyi'nin 13 Ekim 1998 tarihli toplantısı sonucunda Euro Alanı para politikası açıklanmıştır. Buna göre, tek para politikasının nihai hedefi, fiyat istikrarıdır ve fiyat istikrarının sürdürülmedi Avrupa Toplulukları'nı kuran antlaşmada da belirtildiği üzere ESCB'nin esas amacıdır. Dolayısı ile ESCB'nin para politikası stratejisi bu amaca yönelik olacaktır. Bu konuda bir şeffaflık sağlamak ve gelecekteki fiyat gelişmeleri ile ilgili beklentilere açıklık getirmek için Yönetim Konseyi, fiyat istikrarının niceliksel bir tanımının yapılması kararını almıştır. Buna göre, "fiyat istikrarı" ; orta vadede Euro Alanı'nda Harmonize Edilmiş Tüketici Fiyat Endeksi'ne (Harmonized Consumer Price Index-HICP) göre yıllık %2'nin altında olarak tanımlanmıştır. HICP oranı, Ağustos 1998 itibariyle Euro Alanı'nda %1,2'dir. Fiyat istikrarı tanımının 3 önemli özelliği vardır:

a) HICP, 3.aşamanın başında Euro Alanı için harmonize edilmiş tek fiyat endeksi olması nedeniyle ECB'nin fiyat istikrarı tanımına en fazla uygun olan endekstir. Amaç, orta vadede fiyat istikrarının sürdürülmesidir.

b) ECB Yönetim Konseyi, Euro Alanı'ndaki tüm parasal, ekonomik ve mali gelişmelerle ilgili kararlarını, öngörülen bu fiyat istikrarına dayandırmıştır. Tek para politikası tüm Euro Alanı için geçerli olacak, tek bir bölgesel ya da ulusal gelişmeye yönelik olmayacaktır.

c) Euro Alanı ulusal merkez bankalarının hedefi, enflasyon konusunda alınan bu karar ile uyumludur. ECB Yönetim Konseyi, fiyat istikrarını sürdürmek için 2 ana elemandan oluşan bir para politikası stratejisi benimseme kararı almıştır. Bu 2 eleman şunlardır:

i) Parasal büyüklüklerin rolü önemli olacaktır. Bu rol, parasal büyüklüğün gelişimi için bir rakamsal referans değerin ilan edilmesi ile belirlenmiş olacaktır. Cari parasal büyüklükte referans değerden sapmalar, fiyat istikrarındaki riski gösterecektir. "Referans Değer" deyimi, kısa dönemde sapmaların mekanik olarak düzeltileceği anlamına gelmez. Gerçekleşen parasal büyüme ve ilan edilen referans değer arasındaki ilişki ECB Yönetim Konseyi'nde düzenli olarak analiz edilecek ve sonuçlar açıklanacaktır. Referans parasal büyüklüğün tanımı ve parasal büyümenin rakamsal olarak referans değeri Aralık 1998'de Yönetim Konseyi tarafından ilan edilmiştir.

ii) Referans değer ile parasal büyüme arasındaki ilişkinin paralel analizi ile fiyatlardaki gelişmelerin geniş tabanlı bir değerlendirmesi ve Euro Alanı'ndaki fiyat istikrarındaki riskler, ESCB'nin stratejisinde önemli bir rol oynayacaktır. Ayrıca ECB Yönetim Konseyi; Euro Alanı'ndaki parasal, ekonomik ve mali durum ile ilgili olarak kamuoyunu aydınlatmak amacıyla detaylı bilgileri ve uyguladığı para politikası ile ilgili kararların nedenlerini düzenli olarak açıklayacaktır.