EURO İLE İLGİLİ HUKUKİ
DÜZENLEMELER :
EMU'nun
3. ve son aşaması olan 01 Ocak 1999 ile 01 Ocak 2002
tarihleri arasında, üye ülkelerin ulusal para
birimlerinin, Birliğin ortak para birimi olan Euro'ya
dönüşümünün hukuki çerçevesi ile ilgili olarak,
AB konseyi tarafından 2 ayrı tüzük
bulunmaktadır.Buna göre:
1)
Maastricht Antlaşması'nın 235.maddesine istinaden
Avrupa Birliği Konseyi tarafından çıkarılan EC
1103/97 Sayılı Tüzük, 20 Haziran 1997
tarihinde yürürlüğe girmiş olup, tüm AB üyesi
ülkeler için geçerlidir. Bu çerçevede;
a) 01 Ocak 1999
tarihinden itibaren 1 ECU, 1:1 oranında Euro'ya
çevrilmiştir. (1ECU=1EUR)
b)
Sözleşmelerin sürekliliği (pacta sund servanda)
ilkesi çerçevesinde sözleşmelerin ve hukuki
enstrümanların devamlılığı garanti altına
alınmıştır. Euro'nun kullanımı; bir hukuki
enstrümanın şartlarında değişikliğe yol
açmayacak veya herhangi bir hukuki enstrümana
dayalı olarak bir edimi yerine getirirken, akdin
taraflarına bir mazeret öne sürme ya da
sözleşmeyi tek taraflı olarak değiştirme veya
feshetme hakkını vermeyecektir.
c) Euro'nun,
EMU'ya üye ülkelerin paraları cinsinden değeri 6
rakam olarak belirlenmiştir. Pariteler aynen
alınacak, yuvarlama yapılmayacak, ters kotasyon
kullanılmayacaktır. Bir ulusal paranın diğer bir
ulusal paraya dönüşümü sırasında Euro,
virgülden sonra 3 haneden daha az
yuvarlanamayacaktır.
d) Ulusal
paralar yukarı ya da aşağı en yakın ondalığa
tamamlanacaktır.
2)
Maastricht Antlaşması'nın 109 1(4) maddesine göre
hazırlanan EC/974/98 Sayılı Tüzük
01 Ocak 1999 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz
konusu düzenleme, EMU üyeleri açısından
bağlayıcıdır. Buna göre;
a) 01 Ocak 1999
tarihinden itibaren EMU'ya katılan ulusal paralar
Euro'nun alt birimi (sub-denomination) olarak işlem
göreceklerdir.
b) 01 Ocak
1999-31 Aralık 2001 tarihleri arasındaki geçiş
döneminde Euro, taraflarca serbest olarak
"Zorunluluk/Yasak Yok ilkesi"
(no-compulsion/no-prohibition) çerçevesinde sadece
kaydi işlemlerde kullanılacak, 01 Ocak 2002
tarihinden itibaren ise, Euro nakit olarak da
kullanılmaya başlayacaktır. Bu dönemde taraflar
aksine anlaşmadıkça ulusal paralar cinsinden
düzenlenmiş kontratlar geçerli olmaya devam
edecektir. Hesaptan yapılacak ödemelerde, hesabın
Euro ya da ulusal paralar üzerinden tutulması
mümkün olacak, borçlu geri ödemesini Euro ya da
ulusal para ile yapabilecek ve söz konusu miktar
alacaklının hesabına herhangi bir değer kaybına
sebebiyet vermeksizin 01 Ocak 1999'da saptanmış
değişim oranları uygulanmak suretiyle
yatırılacaktır. Söz konusu ödemelerde,
sözleşmede belirlenen ulusal para dışında başka
bir ulusal para cinsinden ödeme teklifi kabul
görmeyecektir. 31 Aralık 2001 tarihinden sonra,
sözleşmeler Euro üzerinden yapılacak, ulusal
paralar kullanılmayacaktır.
c) Kamu
borçlarının Euro'ya dönüşümü
(redenomination), Zorunluluk/Yasak Yok ilkesinin
istisnasını oluşturmaktadır. 01 Ocak 1999
tarihinden itibaren kamu borçları Euro üzerinden
ihraç edilecek, mevcut kamu borçları ise
belirlenen sabit oranlardan Euro'ya çevrilecektir.
Zorunluluk/Yasak Yok ilkesinin diğer istisnaları
ise, sermaye piyasasında işlem görecek menkul
kıymetler ile diğer borçlular tarafından ihraç
edilen para piyasası araçlarıdır.
d) Geçiş
dönemi sonunda (31 Aralık 2001) tüm
sözleşmelerdeki ulusal para birimleri, sabit
dönüşüm oranları kullanılarak otomatik olarak
Euro'ya dönüştürülecek ve o tarihten sonra
ulusal para birimleri ile ifade edilmiş
sözleşmelerin geçerliliği kalmayacaktır.
e) 01 Ocak 2002
tarihinden itibaren Euro kağıt ve madeni paraların
tedavüle çıkması ile Euro, Euro Alanı'nda tam
hukuki statüye sahip tek para olacaktır. EMU'ya
katılan ülkelerin ulusal kağıt ve madeni
paraları ise en geç 30 Haziran 2002 tarihinde
tedavülden kaldırılacağından, bu tarihten
itibaren Euro'nun artık EMU üyelerinde herhangi bir
ulusal para birimi ile hukuki statü paylaşımı
söz konusu olmayacaktır.
|