EURO’nun Tarihçesi

Euro,01 Ocak 1999 tarihinde, AB’ne üye 11 devlette tek para birimi olarak tedavüle sokulmuştur. Avrupa’da böyle bir çalışmanın başlatılmış olması, bu çerçevede sermaye hareketlerinin serbest bırakılması ve üye devletlerin ulusal para birimlerinin tek bir para birimi ile değiştirilmesi düşüncesi, 1970 yılında Werner raporunda ele alınan, dolayısıyla uzun süredir düşünülen bir konudur.

26-27 Haziran 1989 tarihinde Avrupa Konseyi tarafından onaylanan Delors raporu çerçevesinde Ekonomik ve Parasal Birliğe(EPB) 3 aşamalı bir süreç sonunda geçilmesi kararlaştırılmıştır. EPB’nin 1.aşaması 01 Temmuz 1990 tarihinde, sermaye hareketlerinin Avrupa Birliği bünyesinde serbest bırakılması ve üye devletlerin ekonomi politikaları arasındaki eşgüdümün güçlendirilmesi ile başlamıştır. Bu gelişmeyi takiben 1 Kasım 1993 tarihinde yürürlüğe giren Maastricht Antlaşması ile üye devletlerin, ekonomi ve para politikaları, dış politikaları, ortak güvenlik, adalet ve içişleri alanlarında koordinasyon sağlamaları öngörülmektedir. Maastricht Antlaşması ayrıca, EPB’e geçiş süresinin yasal çerçevesini de çizmektedir.

EPB’ye katılacak üye devletler tespit edilirken Maastricht Antlaşması ile öngörülen ve yakınlaşma kriterleri olarak adlandırılan birtakım somut ekonomik veriler esas alınmıştır. Bu bağlamda, öncelikle üye devletlerin ekonomilerinin belirlenen kriterler çerçevesinde tedricen birbirleri ile uyumlu hale getirilmesi, ardından tek paraya geçilmesi amaçlanmaktadır. Uyulması gereken hususlar şunlardır:

  • Bütçe açığı, GSYİH’nin %3’ünü geçmemelidir.
  • Gayri safi kamu borcu, GSYİH’nin %60’ını aşmamalıdır.
  • Enflasyon hızı, en düşük enflasyon düzeyi kaydedilen 3 üye devletin ortalamasının %1,5’inden fazla olmamalıdır.
  • Para birimleri, döviz kuru mekanizması içinde yer almış olmalı, APS tarafından öngörülen dalgalanma paylarına en az 2 yıl boyunca uymalı ve şiddetli değişimler kaydetmemelidir.
  • Uzun dönem faiz oranları, en iyi konumdaki 3 üye devletin faiz oranları ortalamasının azami %2 düzeyinde olmalıdır.

EPB’nin 2.aşaması, 1 Ocak 1994 tarihinde başlamış olup, bu aşama 31 Aralık 1998’de biterek şu an içinde bulunduğumuz 3. aşamaya geçilmiş bulunmaktadır. 2.aşama çerçevesinde, üye devletlerin kamu açıklarını para basmak sureti ile karşılamaları yasaklanmakta, buna paralel olarak Merkez Bankaları’nın statülerinde gerekli değişiklikler yapılarak, bu kurumların siyasi gücün etki alanı dışına çıkartılmaları öngörülmektedir. Ayrıca yine bu aşamada ortaya çıkan bir başka kurumsal gelişme de, Avrupa Para Enstitüsü ‘ nün Frankfurt’ta kurulması olmuştur. 1 Ocak 1995 tarihinde AB’ne üye devlet sayısı; Avusturya, Finlandiya ve İsveç’in katılımı ile 15’e yükselmiştir.

15-16 Aralık 1995 tarihli Avrupa Konseyi toplantısında tek paranın EURO olarak adlandırılmasına karar verilmiş, Euro’ya geçiş için bir referans senaryo oluşturulmuştur. 13-14 Aralık 1996 tarihli toplantıda Euro’nun hukuksal çerçevesi belirlenmiş, EPB’ye ilk aşamada katılmayacak üye devletlerin ulusal paraları ile Euro arasındaki kur oranı ilişkilerini düzenleyecek yeni bir Avrupa Para Sistemi ‘ nin kurulması kararlaştırılmıştır. Yine aynı tarihte, Euro banknotlarının tasarımı belirlenmiştir.

16-17 Haziran 1997 tarihinde gerçekleştirilen Amsterdam Zirvesi’nde üye devletlerin bütçe alanındaki disiplin kurallarına kalıcı olarak uyum sağlamalarını hedefleyen İstikrar ve Büyüme Paktı ‘ nın oluşturulması teyit edilmiştir.

17 Kasım 1997 tarihli ECOFIN (üye devletlerin ekonomi ve maliye bakanlarının katılımı ile oluşan konsey) toplantısında Euro banknotlarının ve madeni paralarının 01 Ocak 2002 yılında fiilen tedavüle sokulması kararlaştırılmıştır.

12-13 Aralık 1997 tarihli Avrupa Konseyi toplantısında, Euro alanında yer alan üye devletlerin maliye bakanlarının bir araya gelerek tek paranın yönetimi konusunda görüş alışverişinde bulunmaları amacıyla EURO KONSEYİ ‘ nin kurulması öngörülmüştür. Yine aynı tarihte, 1998 yılının ilkbaharından itibaren topluluğun genişleme sürecine ilişkin müzakerelerin başlatılmasına karar verilmiştir.

Aday ülkelerin görüşlerini yansıtmaları amacıyla 1998 yılında düzenlenen Avrupa Konferansı’na Türkiye katılmayı reddetmiştir. Resmi olarak genişleme müzakereleri sadece Kıbrıs Rum Kesimi, Estonya, Macaristan, Polonya, Çek Cumhuriyeti ve Slovenya ile başlatılmıştır.

02 Mayıs 1998’de Brüksel’de gerçekleştirilen olağanüstü EPB Zirvesi’nde Euro’ya ilk aşamada geçecek üye devletler tespit edilmiş, bu ülkelerin ulusal para birimleri arasındaki karşılıklı sabit kur oranları kararlaştırılmış, Avrupa Merkez Bankası kurulmuştur. Maastricht kriterlerine uyum sağlayarak 01 Ocak 1999 itibariyle EPB’ye katılmaya hak kazanan üye devletler Almanya, Avusturya, Belçika, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Lüksemburg ve Portekiz’dir.

01 Ocak 1999 tarihinden itibaren Euro, AB’nin para birimi olmuştur. EPB’ye katılan üye devletlerin ulusal paraları Euro’nun farklı ifadeleri olarak dolaşımda kalmaya devam etmektedir. Sermaye piyasalarında işlemler Euro üzerindan yapılmaktadır. 01 Ocak 2002 tarihinde kağıt ve madeni Euro’lar fiilen kullanılmaya başlanacaktır. Son olarak en geç 01 Temmuz 2002 tarihinde ulusal para birimleri dolaşımdan kaldırılacak, EPB bünyesinde yalnızca Euro kullanılacaktır. 31 Aralık 1999 tarihi itibariyle sabitlenen kurlar aşağıdaki gibidir:

  • 1 Euro = 1,95583 Alman Markı
  • 1 Euro = 6,55957 Fransız Frangı
  • 1 Euro = 1.936,27 İtalyan Lireti
  • 1 Euro = 166,386 İspanyol Pezetası
  • 1 Euro = 200,482 Portekiz Esküdosu
  • 1 Euro = 5,94573 Finlandiya Markkası
  • 1 Euro = 0,787564 İrlanda Puntu
  • 1 Euro = 40,3399 Belçika/Lüksemburg Frangı
  • 1 Euro = 2,20371 Hollanda Florini
  • 1 Euro = 13,7603 Avusturya Şilini

» EURO’ya Geçiş

UYARI: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Bu sitede yer alan bilgiler; doğru olduğuna inanılan, halka açık çeşitli kaynaklardan alınmış olup, bilgilerin her türlü kullanımı sonucundaki kayıp veya zararlar, siteye ve yazarlarına hiç bir borç, sorumluluk veya mükellefiyet yüklemez. Site içeriği, yazılar ve tablolar, izinsiz olarak kopyalanamaz ve kullanılamaz. YASAL UYARI FinHat © 2007-2015
PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com